Rifjaði upp erfitt augna­blik frá 1994 til að skjóta á mót­herja

Odd­vitarnir sex eru: Ester Bíbí Ás­geirs­dóttir sem fer fyrir Vinstrinu, Valdimar Víðis­son odd­viti Framsóknar­flokks og bæjar­stjóri, Orri Björns­son sem leiðir lista Sjálf­stæðis­flokksins og er í meiri­hluta ásamt Framsóknar­flokki, Karólína Helga Símonar­dóttir sem fer fyrir lista Viðreisnar, Einar Geir Þor­steins­son odd­viti Mið­flokksins og Guð­mundur Árni Stefáns­son sem fer fyrir lista Sam­fylkingar.

Venju sam­kvæmt var ekki síst tekist hart á um skipu­lags­mál og efna­hags­reikning bæjarfélagsins og nokkuð var um bæði föst og persónu­leg skot, ekki síst þegar odd­vitar deildu um ólíka framtíðar- og fortíðarsýn.

Frétta­konan Berg­hildur Erla Bern­harðs­dóttir stjórnaði pall­borðinu og vísaði gestum sínum beint í djúpu laugina með því að bera á borð fyrir þau nýja könnun Maskínu en sam­kvæmt henni mælist Sam­fylkingin stærst og Viðreisn fer upp fyrir Sjálf­stæðis­flokkinn og mælist næst­stærst.

Þrátt fyrir að könnunin sýni kol­fallinn meiri­hluta Framsóknar- og Sjálf­stæðis­flokks gat Valdimar Víðs­son bæjar­stjóri ekki verið annað en sáttur við niður­stöðuna enda eykst fylgi Framsóknar og saman­lagt 44,5% sögðust ýmist mjög ánægð eða ánægð með störf hans á kjörtíma­bilinu.

„Mér líst bara mjög vel á þetta og þetta er meira heldur en kjör­fylgið okkar var síðast,“ sagði hann og bætti við að hann teldi afar gott að sjá þessa miklu ánægju með störf hans sem bæjar­stjóri og fá slíkt traust frá bæjar­búum á þessum tíma­punkti.

Þá sagðist hann ekki fá betur séð en að Framsóknar­flokkurinn í Hafnarfirði væri að skora frekar hátt miðað við fylgi flokksins á landsvísu og gæti mjög vel við unað en áréttaði að enn væru tvær vikur til stefnu og nóg eftir.

Rífst ekki við kannanir

Að­spurður sagðist Orri Björns­son, odd­viti Sjálf­stæðis­flokks, alls ekki lesa það út úr þessum niður­stöðum að kominn væri tími á að flokkur hans tæki sér hvíld frá stjórn bæjarins. Hann benti á að flokkurinn fengi oft minna í könnunum en í kosningum. Hann væri samt ekkert að rífast við kannanir enda væru þær marktækar.

Sjálf­stæðis­flokkurinn í bænum væri á fullu við að koma sínum mann­skap og mál­efnum á fram­færi. Hann væri nýr odd­viti með nýju fólki á lista og hann fyndi meðbyr. „Við munum fá meira fylgi í kosningum en þessari könnun.“

Karólína Helga Símonar­dóttir, odd­viti Viðreisnar, sagði könnunina bera með sér góð tíðindi, enda mælist flokkur hennar næst­stærstur, og hún les ákall eftir sterkum leið­toga úr niður­stöðunum. Fólk sjái það á verkum Viðreisnar í landsmálunum að þau séu leið­togar.

Guð­mundur Árni Stefáns­son var hóf­lega ánægður þrátt fyrir að Sam­fylkingin mælist stærst og hann hefði viljað sjá tölurnar hærri eftir tólf ár frá stjórn Hafnar­fjarðar og með hlið­sjón af öðrum könnunum hefði hann ákveðnar efa­semdir um þessar tölur.

Hrylli­leg til­hugsun

Þær breyttu hins vegar engu um það að Sam­fylkingin ætli sér að verða það for­ystu­afl sem bærinn þarf á að halda. „Hafn­firðingar þekkja okkur jafnaðar­menn. Við bjuggum þetta bæjarfélag til að mörgu leyti í gegnum tíðina og þeir munu koma.“

Vinstrið mælist með 6,8% og odd­vitinn Ester Bíbí Ás­geirs­dóttir sagðist bjartsýn á fram­haldið. Þau væru rétt byrjuð að kynna sig og hljóti að eiga eftir að bæta við sig, enda telji hún Vinstrið vera nauð­syn­legt lóð inn í bæjar­stjórn Hafnar­fjarðar með sínar áherslur á félags­legt- og efna­hags­legt rétt­læti.

Könnunin sýnir Mið­flokkinn með tæp­lega 10% fylgi og odd­vitinn Einar Geir Þor­steins­son var brattur. Hann fyndi mikinn meðbyr með flokknum í bænum og muni upp­skera meira í kosningunum þar sem hann reikni með að á enda­sprettinum muni um­ræðan fara að snúast meira um mál­efnin „og þar er Mið­flokkurinn alltaf sterkur.“

Hins vegar hrylli hann aðeins við þeirri til­hugsun að miðað við þetta stefni í hreina vinstri stjórn í bænum. „Val­kyrjurnar eru komnar í Hafnar­fjörð“, það er svona það sem maður tekur út úr þessu.

Missum ekki kúlið

Þegar Einar Geir hafði viðrað val­kyrju­kvíða sinn færðist um­ræðan yfir á nýtt hættu­mat vegna hraun­vár á Reykja­nes­skaga sem sýnir að af sveitarfélögum á höfuð­borgar­svæðinu er Hafnar­fjarðar­bær ber­skjaldaðastur fyrir hraun­flæði.

Þrátt fyrir ýmsar meiningar virðist nokkuð þverpólitísk sátt um mikilvægi þess að Hafn­firðingar haldi ró sinni en gæti þess þó að vera vel undir­búnir og til­búnir að bregðast við þegar og ef staðan breytist.

Valdimar sagðist ekki sjá ástæðu til að falla frá nýjum hverfum á varnar­svæðunum og að Hafn­firðingar væru ró­legri en hann hafi þorað að vona. Þá hafi hann lagt áherslu á að sveitarfélögin á höfuð­borgar­svæðinu séu sam­stíga í öllum undir­búningi. „Íbúar eiga rétt á því að við séum ekki að gera pólitík úr þessu.“

Ester Bíbí segist ró­legri vitandi að verið sé að huga að öryggi vatns­bóla. Hún teldi því ástæðu­laust að „panikka“ en vill þó ekki þenja byggð í þessa átt að svo stöddu.

Karólína Helga segist hafa komist að því að fólk á Völlunum hafi furðu litlar áhyggjur. Öll viti þau að bærinn er á virku eld­fjalla­svæði og þannig meðvituð um öryggi íbúanna og vilji horfa til þessa í komandi skipu­lagi.

Byggt á hrauni

„Ég bý á Völlunum og er ekkert að fara að selja,“ sagði Orri og virtist pollró­legur þegar hann áréttaði nauð­syn þess að huga þó að varnar­görðum. Þá lýsti hann mikilli ánægju með Hafn­firðinga sem hafi tekið hraun­vánni með jafnaðar­geði. „Það er engin hætta núna,“ sagði hann og benti á að mögu­leikar á varnar­görðum væru í aðal­skipu­laginu.

„Við tökum þessum niður­stöðum al­var­lega,“ sagði Guð­mundur Árni og minnti á að Hafnar­fjörður er byggður á hrauni og enginn viti hvenær það mun renna aftur. Hann tók undir með Karó­línu Helgu um að fólk væri frekar yfir­vegað og ró­legt enda mættu Hafn­firðingar ekki „missa kúlið“.

Einar Geir sagði ekkert í skýrslunni benda til þess að Hafn­firðingum væri búin bráð hætta. Þetta væri „bara jarðfræði“ og mikilvægt væri að vera með að­gerðaáætlun og til­búið plan ef eitt­hvað gerist og í það þyrfti að ráðast strax á næsta kjörtíma­bili.

Allt í hnút

Sam­göngumálin eru stóru kosninga­málin í Hafnarfirði enda færðist heldur betur hiti í leikinn þegar odd­vitarnir rifust um breytingar á sam­gönguáætlun höfuð­borgar­svæðisins og að sjálfsögðu rann borgar­línan í gegnum deilurnar.

Orri sagði sitjandi meiri­hluta vilja fá fram­kvæmdir við Lækjargötu og Kapla­krika færðar fram um 1-2 ár á áætluninni enda allt of miklar um­ferðar­tafir á þessum kafla. Þá væru jarðgöng undir Set­bergið lögð til sem besta lausnin enda myndu þau einnig gagnast á fram­kvæmda­tímanum.

Karólína Helga sagði meiri­hlutann allt í einu til­búinn í þetta allt saman rétt fyrir kosningar en þessar úr­bóta­til­lögur hefðu mátt koma fram miklu fyrr. Þetta virðist ekki hafa verið í sér­stökum for­gangi hingað til.

Guð­mundur Árni sagði flokka þeirra Orra og Valdimars hafa stjórnað í tólf ár „og eftir sem áður er Hafnar­fjörður aftar­lega á merinni og ekkert að hreyfast á þessum kafla sem er sá versti.“ Ástandið sé óviðunandi og að óbreyttu verði þessi um­ferðar­hnútur þarna næstu árin.

Valdimar brást nokkuð reiður við þessum orðum og sagði Guð­mund Árna enda­laust halda því fram að þarna væri ekkert að frétta þótt bærinn hefði verið í samtölum og vinnu með ríkinu og Vega­gerðinni. „Þetta er óboð­legur mál­flutningur.“

Einar Geir sagði ótrú­legt að hlusta á full­trúa Framsóknar- og Sjálf­stæðis­flokks „ræða þetta enn og aftur“ og vék síðan að Borgar­línunni sem hann sagðist halda að Hafn­firðingar vildu ekki.

Guð­mundur Árni benti honum þá á að Borgar­línan kæmi þessu máli ekki við og Borgar­línan væri frekar ein­falt mál í Hafnarfirði og ekki væri hægt að hræra saman þessum tveimur þáttum, Borgar­línunni annars vegar og hnútnum við Kapla­krika hins vegar.

Villandi mál­flutningur

Ekki reyndist það bein­línis til að róa um­ræðuna þegar sjónum var beint að fyrir­hugaðri byggingu Tækniskólans og nýs Bryggju­hverfis og Valdimar hafnaði því sem hann kallaði villandi mál­flutning þegar meiri­hlutanum væri legið á hálsi fyrir að hafa ákveðið að ráðast í þessa upp­byggingu án þess að leysa sam­göngumálin fyrst.

Hann sagði mál af þessari stærðar­gráðu eðli­lega komast í hámæli fyrir kosningar en vildi ekki una því að látið væri eins og þeir Orri hefðu bara setið tveir og rétt verið að ákveða þetta núna. Málið væri búið að vera lengi í um­ræðu og vinnslu með ríkis­valdinu. „Það er eðli­legt að ræða þetta en það þarf þá að gera það mál­efna­lega.“

Einari Geir leist ágæt­lega á áformin um nýja Bryggju­hverfið en ekki að alltaf ætti að leysa um­ferðar­málin „með því að breyta ferða­venjum fólks“. Þar þurfi að sýna framsýni og tryggja sam­göngur með því að hugsa stórt, tvöfalda vegi og grafa göng.

Lausa­ganga flokks­gæðinga

Ný­legur árs­reikningur Hafnar­fjarðar reyndist að vonum drjúgt elds­neyti fyrir um­ræðuna enda sýnir hann mun neikvæðari af­komu en árið á undan. Þrætur um hag­ræðingar­mögu­leika og aðhaldsað­gerðir fóru vítt og breitt en láku út í um­ræður um pólitískar ráðningar bæjarins til ákveðinna sér­verk­efna.

Guð­mundur Árni reyndi þá enn og aftur á þol­rif Valdimars þegar hann sagði að „þessir herra­menn“, þeir Orri og Valdimar, „hafa verið að kalla til í ráðgjöf flokks­holla Framsóknar­menn og Sjálf­stæðis­menn til þess að vinna í ein­hverjum samninga­málum um Tækniskóla­lóðina án mikils árangurs. Þetta skiptir ekki sköpum en sýnir auðvitað hugar­farið og er matar­hola sem svo sannar­lega er hægt að loka.“

Valdimar sagði orð Guð­mundar Árna vart svara­verð og hann væri sí­fellt að gagn­rýna „akkúrat“ svona mál­flutning og lík­lega fyrir dauðum eyrum hans vegna þess að hann héldi þessu alltaf áfram. Guð­mundur Árni sagðist bara lesa um þetta í blöðunum og vissi ekki meir.

Berg­hildur Erla spurði þá hina odd­vitana hvort þau væru lík­leg til að hafa pólitískan bak­grunn fólks í huga við ráðningar ráðgjafa ef þau kæmust í meiri­hluta.

Ester Bíbí sagði verk­ferla ein­fald­lega þurfa að vera skýra og ferlið glært. Ís­land væri svo lítið land að sjálf­sagt væri erfitt að koma alltaf í veg fyrir ein­hver tengsl við stjórn­mála­flokka. Spurningin væri þá bara hvernig að ráðningum væri staðið og hvernig staðið væri að upp­lýsinga­gjöf til bæjar­full­trúa.

Fall­byssu­kúla frá 1994

Guð­mundur Árni sagði að það ætti ekki að skipta máli hvaðan fólk kemur en megin­málið væri að þessi til­teknu verk­efni hafi ekki verið kláruð. Einar Geir sagði erfitt að setja sig inn í þessi mál eða gera sér upp þá af­stöðu að þarna hafi illar hvatir legið að baki. Hann ætti erfitt með það.

Þegar röðin kom að Orra dró hann fram stóru byssuna og skaut því á Guð­mund Árna að hvað hann varðaði væri ekki úr háum söðli að detta í þessum efnum. Hann hafi engu ráðið í 30 ár en þegar hann var ráðherra hafi hann þurft að segja af sér vegna ráðninga vina og ættingja.

Guð­mundur Árni furðaði sig þá á því að seilst væri aftur allt til ársins 1994 til þess að koma á hann höggi. Það segði sína sögu og engin spilling hafi verið í því þegar hann braut að mörgu leyti blað í ís­lenskri pólitík með því að segja af sér sem félags­málaráðherra til að skapa Viðeyjar­stjórninni starfs­frið. Hann þurfi aftur á móti ekki að fara lengra aftur en um þau ár sem „þessir menn hafa stjórnað“.

Bær í öllum regn­bogans litum

Þegar Berg­hildur Erla for­vitnaðist um viðhorf odd­vitanna til regn­bogafána í skólum og við aðrar byggingar bæjarins var öllu meiri ein­hugur í hópnum en í ljósi um­ræðunnar undan­farið kom það í hlut Mið­flokks­mannsins Einars Geirs að svara fyrstur.

Hann sagði málið hafa verið blásið dálítið upp og að Mið­flokkurinn væri ekki með neina stefnu í fána­málum í Hafnarfirði. Þá væri heldur ekki á stefnu­skránni að „fjar­lægja ein­hverja fána“ og hann teldi Mið­flokksmönnum iðu­lega lögð orð í munn í þessari um­ræðu.

Guð­mundur Árni sagðist ein­fald­lega bara vilja flagga oftar og meira, líka ís­lenska fánanum og fagna ætti lita­dýrð.

Karólína Helga var einnig mjög áfram um að fjöl­breyti­leikanum væri fagnað og sagði þetta sér­stak­lega mikilvægt gagn­vart börnum. „Hafnar­fjörður er barn­vænt sam­félag og ætlar að áfram að vera barn­vænt sam­félag. Þá vitnaði hún í samtöl við ungt fólk sem hafði ítrekað sagt að regn­boga­litirnir gætu bjargað manns­lífum.

Fal­legt, mikilvægt og dýr­mætt

Hún og Ester Bíbí vísuðu báðar í fund odd­vitanna með ung­mennaráði í gær og Ester sagði krakkana hafa gert skýra grein fyrir því að þeim þætti rosa­lega gamal­dags að standa ekki með fjöl­breyti­leikanum. „Og það var fal­legt.“

Valdimar sagði það mjög brýnt að flagga fjöl­breyti­leikanum og þar talaði hann af ára­langri reynslu sem skóla­stjóri og að slíkt samþykki skóla­stofnana og annarra væri gífur­lega gott, mikilvægt og dýr­mætt.

Orri sagðist vera frjáls­lyndur maður og hafa í gamla daga verið mikill frjáls­hyggju­maður og þar sé mantran nú sú að fólk megi gera og vera það sem því sýnist svo lengi sem það valdi ekki öðrum skaða. „Og það er bara ein­falt og skýrt og þannig viljum við hafa það. Fólkið er það sem það vill vera.“

Dýrin í Hafnar­fjarðar­skógi

Þegar Berg­hildur Erla reyndi að fá odd­vitana til þess að upp­lýsa hverjum þau vildu helst starfa með í meiri­hluta að loknum kosningum komst hún að því að þá voru allir orðnir vinir í þessum skógi. Öllum mögu­leikum var haldið opnum og enginn vildi úti­loka neitt.

Karólína Helga hallaðist að því að hún væri komin í stöðu vinsælustu stelpunnar á ballinu þessa dagana en mikilvægast væri að sjá hvað kemur upp úr kössunum. Þar fyrir utan væri Viðreisn til­búin að vinna með öllum sem vilja vinna með þeim að þeirra stefnumálum. Lík­legast væri þó lengst milli þeirra og Mið­flokksins.

Einar Geir sagði Mið­flokkinn geta unnið með öllum en tók undir með Karó­línu Helgu um að fjar­lægðin væri sjálf­sagt einna mest milli Mið­flokksins og Viðreisnar og Vinstrisins. En hann úti­lokaði ekki neitt.

Karólína Helga skaut því þá inn að Viðreisn væri reyndar „miðju­flokkur með hægri hag­stjórn og vinstri vel­ferð“ en Einar svaraði að bragði að svo væri ekki að sjá.

Takk og bless en samt ekki

Guð­mundur Árni sagði fyrsta verk­efnið til að skapa nýjan meiri­hluta vera að þakka Framsóknar- og Sjálf­stæðis­flokki fyrir komuna síðustu tólf ár og hefja nýja veg­ferð. 

Hann sagðist þó ekki úti­loka nokkurn skapaðan hlut en fyrst og síðast vilji hann fá í sam­starf við Sam­fylkinguna, sem verði for­ystu­afl í nýjum meiri­hluta, fólk sem vill horfa fram á við og láta verkin tala.

Ester Bíbí sagði Vinstrið vera friðar­sinna sem vilja leiða mál til lykta en hún teldi það geta starfað með öllum en myndi lík­lega passa best við Sam­fylkingu og jafn­vel Viðreisn og þótt langt sé á milli væri sjálf­sagt hægt að finna ein­hvern flöt með Mið­flokki. „Framsóknar­flokkurinn. Okkur líst vel á Valdimar. Góður maður. Sjálf­stæðis­flokkurinn er auðvitað fjærst okkur í bara lífinu en …“

„En Orri er ágætur maður. Ég get alveg vottað það,“ kallaði þá Guð­mundur Árni fram í og Ester kláraði síðan með því að þau gætu alveg sætt sig við Orra sem væri „góður gaur“.

Engar stríðs­fyrir­sagnir í boði

„Ég veit að þú vilt fá ein­hverjar sprengjur hérna fyrir fyrir­sagnir,“ sagði Valdimar þegar Berg­hildur Erla spurði hvort hann gæti hugsað sér að halda meiri­hluta­sam­starfinu áfram ef Sjálf­stæðis­flokkurinn rétti úr kútnum eða hvort hann væri byrjaður að líta í kringum sig eftir nýjum sam­starfs­flokkum.

„En það er raun­veru­lega þannig að við erum öll gott fólk hérna sem viljum vinna vel fyrir bæinn og svo finnum við út úr því þegar búið er að telja upp úr kjörkössunum hverja við náum best saman við. Því við erum af heilindum að vinna að hags­munum Hafnar­fjarðar­bæjar.“

Að­spurður sagðist Valdimar vilja halda áfram að vera bæjar­stjóri því hann teldi sig eiga fullt inni hvað það varðar.

„Sjálf­stæðis­flokkurinn er víðsýnn og fram­fara­sinnaður flokkur. Við höfum komið að fram­faramálum í landinu í nær­fellt heila öld,“ sagði Orri og að þau væru til­búin til þess að vinna með öllum þeim sem vilja halda áfram veginn og gera Hafnar­fjörð að besta bæ á Ís­landi.