Hafa á­hyggjur af hús­næðis- og byggingamarkaði

Á fundi nefndarinnar í morgun voru nokkrir áhættuþættir dregnir fram. Stríðið í Íran einn af þeim. Síðustu vikurnar hefur alþjóðapólitísk áhætta tengst stríðsátökum Bandaríkjunum og Ísraels við Íran. Olíu- og gasflutningar frá Persaflóaríkjum hafa að miklu leyti stöðvast vegna stríðsins og heimsmarkaðsverð á olíu og gasi hefur í kjölfarið verið á uppleið.

„Það er ekki einu sinni víst að þó Bandaríkjamenn snú við og hætti þessu að Hormússund opnist. Það er það sem markaðurinn hefur áhyggjur af. Það er gríðarlega mikið af olíu þarna. Ef það verður farið í að sprengja upp olíuhreinsistöðvar og olíulindir og svo framvegis þá mun það hafa varanleg áhrif og þetta er eitt af því sem veldur áhyggjum,“ segir Ásgeir Jónsson Seðlabankastjóri.

Í yfirlýsingu nefndarinnar var einnig fjallað um stöðuna á húsnæðis- og byggingamarkaði. Verulega hefur dregið úr hækkun íbúðaverðs, allt frá 2022. Vísitala íbúðaverðs á landinu öllu lækkaði að raunvirði í febrúar um þrjú prósent milli ára og lengri tíma tekur að selja eignir en áður.

„Framboð eigna á sölu hefur vaxið töluvert. Við höfum aðeins áhyggjur af því en á móti kemur þá eru þessir verktakar sem hafa verið að byggja umræddar eignir allir með sterka fjárhagsstöðu og bankarnir sem standa að baki þeim eru líka með sterka fjárhagsstöðu. Þessi staða er til komin vegna þess að heimilin hafa verið að halda að sér höndum vegna kaupa á íbúðum.“

Áður hafa verið fluttar fréttir af því að sala nýbygginga gangi hægt en á fyrstu mánuðum ársins sáust merki þess að sala eldri íbúða tæki nú einnig lengri tíma.

„Það gerist að einhverju marki af því að við höfum þurft að grípa til aðgerða. Við hækkuðum vexti í síðustu viku vegna hækkandi olíuverðs og annarra hluta og það hefur áhrif á fasteignamarkaðinn.“

Um miðjan mars voru um þúsund fleiri íbúðir auglýstar til sölu en í ársbyrjun. Ásgeir bendir þó á að byggingafyrirtækin og verktakar séu með mikinn viðnámsþrótt.

„Það sem við höfum verið að gera síðustu fimm árin er að tryggja það að það verði ekki of mikil skuldsetning, með lánþegaskilyrðum og líka að leggjast á bankana með eiginfjárkröfu þannig að þeir eigi meira eigið fé og það sem við erum að sjá núna er kannski fjármagnskerfi sem er tiltölulega lítið skuldsett og þolir alveg þessa áraun en við höfum engar svakalegar áhyggjur af þessu í bili en þetta er sá áhættuþáttur sem við drögum helst fram í því sem við erum að gera.“