Helstu einkenni breytingaskeiðsins og mögulegar lausnir Stefán Árni Pálsson skrifar 19. mars 2026 12:02 Halldóra ráðleggur konur sem fara á breytingarskeiðið. Um helmingur mannkyns fer á breytingaskeiðið og geta fylgikvillar þess verið fleiri en konur kæra sig um að kunna að telja. Á meðal kvilla eru þurrkur í leggöngum og áreynsluþvagleki og er hægt að vinna bug á þessum óþægindum með staðbundnu estrógeni sem smurt er á kynfæri. Hödd Vilhjálmsdóttir settist niður með Halldóru Skúladóttur breytingaskeiðsráðgjafa í Íslandi í dag á Sýn í gærkvöldi og fékk að fræðast um þetta og fleira varðandi hið óumflýjanlega skeið kvenna. Í dag er það þannig að ef kona fær hausverk þá er hún líklega á breytingaskeiðinu. Ef hún er pirruð þá er hún á breytingaskeiðinu og ef hún gleymir peningaveskinu á kortinu sínu þá er hún kannski með heilaþoku vegna breytingaskeiðsins. Hvað er hægt að gera? Í kringum fertugt byrjar ástandið oft alveg fyrirvaralaust. Prógesterónið dettur niður, blæðingarnar breytast, svefninn raskast og meira að segja yndislegi makinn þinn, sem þú venjulega sérð ekki sólina fyrir, er farinn að anda fullhátt fyrir þinn smekk. Hvað er að gerast og hvað er hægt að segja meira um þetta blessaða skeið? Allir konur sem ná ákveðnum aldrei fara á breytingarskeiðið. „Það er lítið um þetta rætt, mikið feimnismál og svona hræðsla sem fylgir einmitt þessari umræðu bara um hormónauppbótarmeðferð. Sumar kreppa hnefana, bíta á jaxlinn og halda áfram og láta eins og ekkert sé. En í dag erum við sem betur fer töluvert meðvitaðri um áhrifin sem breytingaskeiðið getur verið að hafa á konur. Og þá erum við að tala um bæði þeirra andlegu og líkamlegu líðan en líka þeirra sambönd. Það getur verið að hafa áhrif á starfsferilinn þeirra og sjálfsmyndina og heilt yfir líðan,“ segir Halldóra. Fara allar konur á breytingaskeiðið? „Ef við lifum það lengi þá erum við þess heiðurs aðnjótandi að fara á þetta blessaða skeið. Auðvitað upplifa konur þetta mjög misjafnt. Sumar konur bara upplifa frelsi og hætta á blæðingum og svo eru öldurnar farnar að lægja og þær eru farnar að skilja hvað er í gangi, fá kannski einhverja aðstoð. Þá heyri ég oft, nú er ég loksins farin að segja nei og setja mörk. En svo erum við líka bara alveg stór hluti kvenna sem að finna fyrir erfiðum einkennum,“ segir Halldóra. Í 30 stiga hita í ullarsokkum Hver eru helstu einkenni breytingaskeiðs? „Það er náttúrulega alltaf verið að tala um þessi alræmdu hitakóf sem mjög margar konur fá en alls ekki allar. Ég var til dæmis ein af þeim sem voru frekar svona að fá kuldaköst. Ég bjó í Þýskalandi á þessum tíma þegar ég var svona að uppgötva þetta og það var víst kannski 30 stiga hiti úti og ég sat inni í hérna við skrifborðið mitt í lopapeysu, ullarsokkum og hitablásara og að spá í af hverju húsið væri svona skringilega einangrað. Það er bara kalt. Ég er enn þar.“ Halldóra nefnir einnig til sögunnar mikla þreytu og orkuleysi. „Svo eru dæmi um vöðva- og liðverki, heilaþoku og svo er það andlega hliðin. Og það kom mér rosalega á óvart þegar ég áttaði mig á því að tíðni andlegrar vanlíðunar stóreykst þegar konur detta inn á þetta skeið. Þessi hormón hafa náttúrulega áhrif inn í heilann líka,“ segir Halldóra og bendir á að ástandið hafi leitt til sjálfsvíga. „ Það eru komnar út margar rannsóknir á þessu og hversu tengslin milli þess að hormónarnir hverfa og hversu andleg vanlíðan eykst. Við erum að tala um bara allt frá kvíða og þunglyndi yfir í að sjálfsmatið og sjálfstraustið fer niður. Mér finnst ég heyra þetta rosalega oft þegar ég er að hitta konur í ráðgjöf. Ég upplifði þetta líka og þekkti í rauninni ekki sjálfa mig.“ Halldóra fer einnig yfir það hvernig breytingaskeiðið getur haft áhrif á kynlíf kvenna og kynlöngun þeirra í innslaginu hér að neðan. Ísland í dag Heilsa Mest lesið Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Lífið Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Lífið Hvað veistu um… IKEA? Lífið Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Lífið Elskar að klæða sig upp fyrir jafnvel ekkert Tíska og hönnun Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Lífið Margt að sjá í nýrri stiklu fyrir þættina um Harry Potter Bíó og sjónvarp Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Lífið Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Lífið Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Lífið Fleiri fréttir Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Hvað veistu um… IKEA? Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Rihanna stóð á milli Péturs og þriggja milljóna Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Nýjasti spennutryllir Hildar Knúts gerður að kvikmynd Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Gunnar Smári lagstur í sjúkrarúm Maríu Lilju Siggi og Alma orðin foreldrar Sassa selur í Skerjafirði Lily Allen orðin að listaverki „Af hverju ertu ekki búinn að hringja í mig?“ Kynusli, ærslagangur og nasistar í kjallaranum Sveppi og Sigurður tignarlegir aftur á bak Einfalt ráð til að venja barn strax af bleyju Þungunarrof megi vera auðvelt val Eitt frumlegasta hús Reykjavíkur á sölu „Heimurinn bara kollvarpaðist“ Tónlistarpar á von á sumarbarni Sjóðheitt listapar selur smart einbýli Skálmöld gæddi sér á hráefni sögulegs „ógeðsdrykkjar“ Annie Mist gaf prinsinum nafn Geislandi gellur í þrumustuði á Edition „Kynslóðin sem ól okkur upp er meira og minna meðvirk” Getur varla horft á sjálfan sig eftir eineltið Stjörnulífið: „Bráðum fær hann að afmeyja mig“ Fólk með kynlífsvanda fær ekki þá hjálp sem það þarf Sjá meira
Hödd Vilhjálmsdóttir settist niður með Halldóru Skúladóttur breytingaskeiðsráðgjafa í Íslandi í dag á Sýn í gærkvöldi og fékk að fræðast um þetta og fleira varðandi hið óumflýjanlega skeið kvenna. Í dag er það þannig að ef kona fær hausverk þá er hún líklega á breytingaskeiðinu. Ef hún er pirruð þá er hún á breytingaskeiðinu og ef hún gleymir peningaveskinu á kortinu sínu þá er hún kannski með heilaþoku vegna breytingaskeiðsins. Hvað er hægt að gera? Í kringum fertugt byrjar ástandið oft alveg fyrirvaralaust. Prógesterónið dettur niður, blæðingarnar breytast, svefninn raskast og meira að segja yndislegi makinn þinn, sem þú venjulega sérð ekki sólina fyrir, er farinn að anda fullhátt fyrir þinn smekk. Hvað er að gerast og hvað er hægt að segja meira um þetta blessaða skeið? Allir konur sem ná ákveðnum aldrei fara á breytingarskeiðið. „Það er lítið um þetta rætt, mikið feimnismál og svona hræðsla sem fylgir einmitt þessari umræðu bara um hormónauppbótarmeðferð. Sumar kreppa hnefana, bíta á jaxlinn og halda áfram og láta eins og ekkert sé. En í dag erum við sem betur fer töluvert meðvitaðri um áhrifin sem breytingaskeiðið getur verið að hafa á konur. Og þá erum við að tala um bæði þeirra andlegu og líkamlegu líðan en líka þeirra sambönd. Það getur verið að hafa áhrif á starfsferilinn þeirra og sjálfsmyndina og heilt yfir líðan,“ segir Halldóra. Fara allar konur á breytingaskeiðið? „Ef við lifum það lengi þá erum við þess heiðurs aðnjótandi að fara á þetta blessaða skeið. Auðvitað upplifa konur þetta mjög misjafnt. Sumar konur bara upplifa frelsi og hætta á blæðingum og svo eru öldurnar farnar að lægja og þær eru farnar að skilja hvað er í gangi, fá kannski einhverja aðstoð. Þá heyri ég oft, nú er ég loksins farin að segja nei og setja mörk. En svo erum við líka bara alveg stór hluti kvenna sem að finna fyrir erfiðum einkennum,“ segir Halldóra. Í 30 stiga hita í ullarsokkum Hver eru helstu einkenni breytingaskeiðs? „Það er náttúrulega alltaf verið að tala um þessi alræmdu hitakóf sem mjög margar konur fá en alls ekki allar. Ég var til dæmis ein af þeim sem voru frekar svona að fá kuldaköst. Ég bjó í Þýskalandi á þessum tíma þegar ég var svona að uppgötva þetta og það var víst kannski 30 stiga hiti úti og ég sat inni í hérna við skrifborðið mitt í lopapeysu, ullarsokkum og hitablásara og að spá í af hverju húsið væri svona skringilega einangrað. Það er bara kalt. Ég er enn þar.“ Halldóra nefnir einnig til sögunnar mikla þreytu og orkuleysi. „Svo eru dæmi um vöðva- og liðverki, heilaþoku og svo er það andlega hliðin. Og það kom mér rosalega á óvart þegar ég áttaði mig á því að tíðni andlegrar vanlíðunar stóreykst þegar konur detta inn á þetta skeið. Þessi hormón hafa náttúrulega áhrif inn í heilann líka,“ segir Halldóra og bendir á að ástandið hafi leitt til sjálfsvíga. „ Það eru komnar út margar rannsóknir á þessu og hversu tengslin milli þess að hormónarnir hverfa og hversu andleg vanlíðan eykst. Við erum að tala um bara allt frá kvíða og þunglyndi yfir í að sjálfsmatið og sjálfstraustið fer niður. Mér finnst ég heyra þetta rosalega oft þegar ég er að hitta konur í ráðgjöf. Ég upplifði þetta líka og þekkti í rauninni ekki sjálfa mig.“ Halldóra fer einnig yfir það hvernig breytingaskeiðið getur haft áhrif á kynlíf kvenna og kynlöngun þeirra í innslaginu hér að neðan.
Ísland í dag Heilsa Mest lesið Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Lífið Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Lífið Hvað veistu um… IKEA? Lífið Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Lífið Elskar að klæða sig upp fyrir jafnvel ekkert Tíska og hönnun Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Lífið Margt að sjá í nýrri stiklu fyrir þættina um Harry Potter Bíó og sjónvarp Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Lífið Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Lífið Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Lífið Fleiri fréttir Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Hvað veistu um… IKEA? Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Rihanna stóð á milli Péturs og þriggja milljóna Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Nýjasti spennutryllir Hildar Knúts gerður að kvikmynd Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Gunnar Smári lagstur í sjúkrarúm Maríu Lilju Siggi og Alma orðin foreldrar Sassa selur í Skerjafirði Lily Allen orðin að listaverki „Af hverju ertu ekki búinn að hringja í mig?“ Kynusli, ærslagangur og nasistar í kjallaranum Sveppi og Sigurður tignarlegir aftur á bak Einfalt ráð til að venja barn strax af bleyju Þungunarrof megi vera auðvelt val Eitt frumlegasta hús Reykjavíkur á sölu „Heimurinn bara kollvarpaðist“ Tónlistarpar á von á sumarbarni Sjóðheitt listapar selur smart einbýli Skálmöld gæddi sér á hráefni sögulegs „ógeðsdrykkjar“ Annie Mist gaf prinsinum nafn Geislandi gellur í þrumustuði á Edition „Kynslóðin sem ól okkur upp er meira og minna meðvirk” Getur varla horft á sjálfan sig eftir eineltið Stjörnulífið: „Bráðum fær hann að afmeyja mig“ Fólk með kynlífsvanda fær ekki þá hjálp sem það þarf Sjá meira