Mikilvægt að fræða börn og unglinga um hætturnar sem fylgja samfélagsmiðlum

Tengsl eru milli vaxandi kvíða meðal unglingsstúlkna og aukinnar samfélagsmiðlanotkunar. Tæpur þriðjungur stúlkna í 8-10. bekk notaði samfélagsmiðla í meira en fjóra tíma á dag á síðasta ári.

Inga Dóra Sigfúsdóttir, prófessor við Columbia háskólann Í New York og sálfræðisvið Háskólans í Reykjavík, hefur undanfarin tuttugu ár stundað rannsóknir á líðan, hegðun og heilsu barna og unglinga.

Hún flutti erindi á árlegri ráðstefnu Barna- og unglingageðdeildar Landspítalans í dag þar sem hún fjallaði um niðurstöður rannsókna sem gerðar hafa verið á tengslum kvíða við svefn, samfélagsmiðla og líkamsímynd. Þar kemur fram að hlutfall þeirra sem mælast með mestu kvíðaeinkennin hefur rúmlega tvöfaldast frá árinu 2012.

„Við sjáum að það hefur orðið ákveðin þróun í andlegri vanlíðan þannig að kvíði hefur aukist og depurð og þunglyndi, sérstaklega meðal stúlkna, ekki þó þannig að meðaltalið hafi breyst mjög mikið en sá hópur sem er kvíðnastur og daprastur hann hefur stækkað verulega á örfáum árum,“ segir Inga Dóra.

Á sama tíma hefur samfélagsmiðlanotkun vaxið hratt. Til að mynda verja 30% stúlkna í 8-10 bekk fjórum tímum eða meira á samfélagsmiðlum á degi hverjum.

„Það eru tengsl þarna á milli en myndin er flókin,“ segir Inga Dóra.

Fleiri þættir tengjast þessu. Svefninn og samfélagsmiðlanotkunin hangir saman að sögn Ingu Dóru. Árið 2016 sváfu rúmlega 38% stráka og 43% stúlkna um 7 klukkustundir eða skemur á hverri nóttu.

„Svo er annar þáttur sem við sjáum að er lykilþáttur og það er líkamsímyndin. Þannig að samfélagsmiðlarnir, jú, eru mikilvægir, eða þeir eru miðlar, en það er þessi heimur samanburðar, þessi þörf fyrir að þurfa að fá nógu mörg læk á myndir sem er kannski skaðvaldurinn. Það er ekki fyrr en að þessi breyting verður með samfélagsmiðlunum að líkamsímyndin fer að skipta miklu máli.“

Spurningar er varða líkamsímynd unglinganna hafa verið þáttur í rannsókninni í fjölmörg ár en byrjuðu ekki að tengjast öðru fyrr en samfélagsmiðlarnir komu fram á sjónarsviðið. Inga Dóra segir mikilvægt að fræða börn og unglinga um hætturnar sem felast í notkun samfélagsmiðla.

„Okkur hefur tekist vel upp á sviði vímuefnaforvarna. Nú þurfum við einfaldlega að beina athyglinni að þessu.“