Steingrímur lagði Hæstarétt: „Sigur fyrir vandaða blaðamennsku“

Mannréttindadómstóll Evrópu segir að Hæstiréttur Íslands hafi brotið á tjáningarfrelsi Steingríms Sævars Ólafsonar þegar hann var dæmdur fyrir ærumeiðingar í starfi sem ritstjóri vefmiðilsins Pressunnar. Þetta var niðurstaða dómsins sem kveðinn var upp í gær.

Þann 21. febrúar 2013 dæmdi Hæstiréttur Íslands Steingrím Sævarr Ólafsson, fyrrverandi ritstjóra vefmiðilsins Pressunnar, fyrir meiðyrði. Ægir Geirdal stefndi Steingrími fyrir meiðyrði en tapaði í héraði. Hann krafðist þess að ummæli, þar sem hann var sakaður um kynferðisbrot, yrðu dæmd dauð og ómerk.

Ummælin á vefmiðlinum birtust frá því í nóvember árið 2010 þar til í maí 2011. Tvær systur stigu fram í kjölfar þess að Ægir bauð sig fram til setu á stjórnlagaþingi og sökuðu hann um að hafa misnotað sig þegar þær voru börn.

Ásakanirnar ekki settar fram af Steingrími

Ægir hafnaði þessum ásökunum og hótaði bæði þeim og Pressunni lögsókn. Ekkert hefur þó orðið af málshöfðun á hendur systrunum. Ummælin sem voru dæmd ómerk voru þrjár fyrirsagnir sem birtust á vefsíðunni.

Ægir krafði Steingrím Sævar um eina milljón króna í miskabætur og 200 þúsund krónur að auki til að kosta birtingu dómsins. Steingrímur þurfti aftur á móti að greiða Ægi 400 þúsund krónur í miskabætur og 200 þúsund til að kosta birtingu dómsins.

Steingrímur fór með málið fyrir Mannréttindadómstól Evrópu og var niðurstaða dómsins opinberuð í dag. Var það einróma niðurstaða dómsins að dómur Hæstaréttar bryti á tjáningarfrelsi Steingríms samkvæmt mannréttindasáttmála Evrópu.

Í dómi mannréttindadómstólsins segir að lög um ærumeiðingar hafi ekki átt við í máli Ægis. Hann hafi verið í framboði til opinbers embættis og hafi mátt búast við því að vera undir smásjá fjölmiðla og almennings. 

„Greinarnar um hann voru birtar í góðri trú, samkvæmt siðareglum blaðamanna, og stuðluðu að opinberri umræðu. Þó að ásakanirnar sjálfar hafi verið ærumeiðandi voru þær ekki settar fram af herra Ólafsson heldur af öðrum aðilum,“ segir í dómnum.

„Í þessu tilviki gætti Hæstiréttur ekki meðalhófs á milli þess að hefta tjáningarfrelsi herra Ólafsson og að vernda orðspor annarra.“

Sigur fyrir vandaða blaðamennsku

Steingrímur fær engar skaðabætur í málinu, enda fór hann ekki fram á neitt slíkt.

„Við erum náttúrulega ánægðir með þessa niðurstöðu, hún er í samræmi við það sem við lögðum upp með. Ég held líka að þessi dómur sé sigur fyrir vandaða blaðamennsku. Það kemur mjög skýrt fram í dómnum að Steingrímur og blaðamennirnir gerðu allt sem hægt var að ætlast til,“ segir Jónas Friðrik Jónsson, lögmaður Steingríms, í samtali við Vísi. 

„Það var þarna umfjöllunarefni sem átti erindi við almenning og varðaði opinbera persónu. Þeir í raun og veru fylgdu öllum kröfum sem hægt er að gera til fjölmiðlamanna. Þeir könnuðu áreiðanleika og trúverðugleika umfjöllunarefnisins og þeir pössuðu sig að öll sjónarmið kæmust að. Þannig er ekki hægt að refsa mönnum fyrir að segja fréttir. Það sem þeir voru að fjalla umv ar eitthvað sem aðrir voru að halda fram. Þeir voru í raun og veru bara að segja frá ásökunum sem voru komnar fram opinberlega og þeir gættu sín alltaf á því að líka setja fram sjónarmið allra aðila. Þeir í raun og veru fylgdu bara bókinni í vandaðri fjölmiðlun.“