Þjóðernissinnar komust í lykilstöðu

Svíþjóðardemókratarnir fengu 12,9 prósent atkvæða og 49 þingmenn í kosningunum sem haldnar voru í Svíþjóð 14. september síðastliðinn. Þar með komust þeir í lykilstöðu, því hvorki hægri- né vinstriflokkar gátu myndað meirihlutastjórn.

Niðurstaðan varð sú að Jafnaðarmenn mynduðu minnihlutastjórn með Græningjum. Stefan Löfven, leiðtogi Jafnaðarmanna, varð forsætisráðherra stjórnarinnar, en frá upphafi var ljóst að sú stjórn gæti ekki komið neinum málum í gegnum þingið nema fá til þess stuðning eða í það minnsta hlutleysi frá einhverjum hægriflokkanna.

Þrátt fyrir það lögðu Jafnaðarmenn og Græningjar fram fjárlagafrumvarp án þess að hafa fyrirfram tryggt sér meirihluta fyrir því á þinginu. Þegar hægriflokkarnir lögðu svo fram sitt eigið mótfrumvarp, var ljóst að Svíþjóðardemókratarnir myndu í raun ráða því hvort fjárlögin yrðu samþykkt.

Hefðu þeir ákveðið að sitja hjá, eins og Löfven gerði sér greinilega vonir um, þá hefði frumvarpið náð í gegn. Þeir skýrðu hins vegar frá því á þriðjudaginn að þeir myndu greiða atkvæði gegn frumvarpinu á þingi.

Uppi varð fótur og fit og Löfven reyndi á síðustu stundu að fá hægriflokkana til að semja um málamiðlun. Ekkert gekk og fjárlagafrumvarpið var fellt í gær með 182 atkvæðum gegn 153. Löfven beið þá ekki boðanna, sagði af sér og boðaði til kosninga snemma á næsta ári.

„Þetta er sorglegt,“ hafði sænska dagblaðið Dagens Nyheter eftir Magdalenu Andersen fjármálaráðherra. „Ég skil það vel að mörgum finnist þeir vera sviknir.“

Löfven kennir hægriflokkunum um það hvernig fór: „Þeir láta Svíþjóðardemókratana stýra sænskum stjórnmálum.“

Þetta þýðir líka að það verður fjárlagafrumvarp hægriflokkanna þriggja sem tekur gildi um áramót. Vinstrimönnum í Svíþjóð líst ekkert á þau, enda fela þau í sér verulegan niðurskurð í ýmsum velferðarmálum.

Svíþjóðardemókratarnir

Rúmlega aldarfjórðungur er síðan Svíþjóðardemókratarnir voru formlega stofnaðir sem stjórnmálaflokkur. Flokkurinn hafði þó átt sér forsögu í fyrri flokkum og samtökum, sem tengdust nýnasistum og útlendingahræðslu.

Flokkurinn er engan veginn laus við útlendingahræðsluna, þótt leiðtogar flokksins hafi á seinni árum reynt að gefa henni fágaðra yfirbragð og forðist mestu gífuryrðin í almennum umræðum.

Flokkurinn fékk 5,7 prósent atkvæða árið 2010 og vann síðan töluverðan sigur nú í haust þegar 12,9 prósent sænskra kjósenda greiddu honum atkvæði.

Leiðtogi flokksins er Jimmie Åkesson, en hann hefur verið í veikindaleyfi síðan upp úr miðjum október. Hann segist sjálfur útbrunninn. Við forystunni tók Mattias Karlsson, sem hefur verið helsti hugmyndafræðingur flokksins síðustu árin.