Vilja öll greiða atkvæði um að kljúfa sig frá Bretlandi Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 13. september 2026 09:51 Andy Burnham gæti orðið síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands ef marka má orð skoska forsætisráðherrans John Swinney. Leon Neal/AP Leiðtogar Skotlands, Wales og Norður-Írlands ætla að funda á mánudag og skrifa undir sameiginlega viljayfirlýsingu þar sem þeir munu krefjast þess að haldnar verði þjóðaratkvæðagreiðslur um að þau kljúfi sig frá Bretlandi. Wales og Skotland verði sjálfstæð ríki en Norður-Írland hluti af Írlandi. Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi. Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Erlent Nýr meirihluti í Suðurnesjabæ Innlent „Við erum ekkert að biðja um einhverja sérmeðferð“ Innlent Tígrisdýrið verður ekki aflífað Erlent Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Myndir frá Austurvelli: „Fokkið ykkur úr firðinum“ Innlent Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Erlent „Þetta var algjörlega magnað“ Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Fleiri fréttir Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Sjá meira
Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi.
Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Erlent Nýr meirihluti í Suðurnesjabæ Innlent „Við erum ekkert að biðja um einhverja sérmeðferð“ Innlent Tígrisdýrið verður ekki aflífað Erlent Akranes og Akureyri dæmi þar sem hættan sé raunveruleg Innlent Myndir frá Austurvelli: „Fokkið ykkur úr firðinum“ Innlent Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Erlent „Þetta var algjörlega magnað“ Innlent Rispur á bílum út um allan bæ og tjón upp á hundruð þúsunda Innlent „Sólveig Anna virðist vera með mig algjörlega á heilanum“ Innlent Fleiri fréttir Vonast til að leysa ráðgátuna um hvarf Ameliu Earhart Tígrisdýrið verður ekki aflífað Rússar ráðist á orkuinnviði þrátt fyrir yfirlýsingu Trumps Fær aukadag til stjórnarmyndunar Kom af fjöllum eftir tilkynningu Trump um orkuvopnahlé Nýtt flóð í Nepal hreif með sér brýr og hús Leó páfi á leið í aðgerð eftir að hnútur fannst á lunga Vara við því að fara um flugvelli í Sádí-Arabíu Tugir slösuðust vegna skýstróka á Sikiley Hútar sagðir ábyrgir fyrir árás á flugvöll Útskrifuð af sjúkrahúsi og send aftur í fangelsið Vill nýjan Úkraínuforseta Lést eftir árás tígrisdýrs í dýragarði Níu létust eftir skotárás Þrjú börn meðal fimmtán látinna í árás á íbúðarblokkir Áfall fyrir Evrópu og vestræna samvinnu Þúsundum gert að yfirgefa heimili sín vegna Isaias Bandaríkin fjárfesti í stríðsrekstri Pútíns Vance ætlar ekki að horfa á aftökuna í beinni Skrúðgangan bönnuð eftir tveggja vikna pattstöðu Trump samdi við Pútín um dísel Vance biðlar til ungra reiðra manna Ætla að „binda enda“ á stríðsglæpadómstól Skólum lokað eftir árásir og tíu handteknir vegna hótana Helsti herbloggari Rússlands handtekinn í Svartfjallalandi Fjárfesti í SpaceX og hóf svo átak sem gæti hagnast fyrirtækinu Navanethem Pillay hlaut friðarverðlaun Nóbels Bein útsending: Hver hlýtur friðarverðlaun Nóbels? Yfir sjötíu þúsund mótmæltu þrátt fyrir umbótatillögur Veðmál á sigur Navalnaju hrúgast inn Sjá meira