Brotið á mannréttindum kvenna og stúlkna í El Salvador

Amnesty International gaf nýverið út skýrslu sem ber heitið „On the Brink of Death: Violence Against Women and the Abortion Ban in El Salvador“. Meginniðurstaða skýrslunnar er sú að á hverju ári er brotið á mannréttindum hundraða kvenna og stúlkna í El Salvador fyrir tilstuðlan fortakslauss banns við fóstureyðingum sem bundið var í landslög árið 1998.

Þetta kemur fram í tilkynningu frá Íslandsdeild Amnesty International.

„Blátt bann við fóstureyðingum þýðir að konur og stúlkur eru saknæmar í öllum tilvikum leiti þær slíkrar aðgerðar, jafnvel þótt lífi eða heilsu þeirra er ógnað, þungun er afleiðing nauðgunar eða sifjaspells eða fóstrið ekki lífvænlegt.“

Þannig standi kona í lífshættu á meðgöngu frammi fyrir tveimur óhugsandi valmöguleikum. Annars  vegar að fara í fangelsi til lengri tíma, leiti hún sér fóstureyðingar. Hins vegar stendur hún frammi fyrir dauða.

Dæmdar vegna fósturmissis

Samkvæmt skýrslu Amnesty voru 129 konur handteknar í kjölfar fósturmissis eða ólöglegra fóstureyðingar á árunum 2000 til 2011. Flestar þeirra á aldrinum 18 til 25 ára.

„Fósturmissir er ekki glæpur samkvæmt lögum í El Salvador en engu að síður eru konur síendurtekið fangelsaðar á grundvelli ólöglegrar fóstureyðingar eða manndráps, jafnvel þótt öll sönnunargögn bendi til fósturmissis,“ segir í tilkynningunni frá Íslandsdeild Amnesty International.

Bann við fóstureyðingum í El Salvador undanskilur ekki barnungar stúlkur sem verða þungaðar í kjölfar nauðgunar.

„Lögin neyða allar konur og stúlkur, óháð aldri, til að ganga fulla meðgöngu jafnvel þótt slíkt hafi gjöreyðandi áhrif á andlega og líkamlega velferð þeirra.“

Tíu ára fórnarlamb nauðgunar neytt til að ala barn

Í skýrslunni er haft eftir lækni sem meðhöndlaði tíu ára gamla stúlku sem varð þunguð eftir nauðgun.

„Við þurftum að meðhöndla níu ára gamla stúlku sem var þunguð og ól barn aðeins tíu ára. Hún hafði sætt kynferðislegri misnoktun frá því hún var kornabarn. Hún varð ólétt. Þetta var hrikalega erfitt mál. Það endaði með keisaraskurði á 32 viku meðgöngu.

Þetta tilfelli setti mark sitt á okkur öll kannski vegna þess að hún skildi ekki hvað var að gerast fyrir hana. Hún bað okkur um liti, Crayon liti og hóf að teikna mynd af okkur öllum og hengdi upp á spítalavegginn. Hjarta okkar sökk af sorg. Hún er bara lítið barn, lítið barn! Hún skildi ekki að hún ætti sjálf von á barni,“ sagði læknirinn.

Sjálfsmorð óléttra unglinga tíð

Alþjóðaheilbrigðisstofnunin telur ellefu prósent stúlkna og kvenna í El Salvador láta lífið í kjölfar ólöglegra fóstureyðinga og að 57 prósent dauðsfalla hjá þunguðum stúlkum á aldrinum 16 til 19 ára, sé vegna sjálfsvíga.

„Rannsóknir Amnesty International benda til þess að stjórnvöld í El Salvador bera ábyrgð á brotum á grundvallar mannréttindum: réttinum til lífs, réttinum til að lifa frjáls frá pyndingum og annarri illri meðferð, réttinum til einkalífs, réttinum til heilbrigðis, réttinum til að ákveða hvort og hvenær þú eignast barn og fjölda barna og réttinum til að lifa án mismununar.“

Amnesty International krefst þess að stjórnvöld í El Salvador afglæpavæði fóstureyðingar og leysi allar konur og stúlkur úr haldi sem hlotið hafi dóm vegna laganna. Að aðgengi kvenna og stúlkna að öruggum og löglegum fóstureyðingum verði tryggt. Að minnsta kosti í þeim tilvikum þegar þungun stofnar lífi eða heilsu konu, þegar ljóst er að fóstur geti ekki lifað af eða sé afleiðing nauðgunar.

Þar að auki krefjast samtökin að aðgengi að upplýsingum um getnaðarvarnir og þjónustu verði tryggt og veitt verði heildstæð kynfræðsla. Að löggjöf frá 2012 sem ætlað er að vernda konur gegn ofbeldi verði innleidd að fullu.