Fær ekki að taka þátt í félagsstarfi: „Hann hefur rétt á að eignast vini“

„Ég vil að hann geti leikið sér, verið í félagsskap og eignast vini eins og önnur börn en það stendur honum ekki til boða því hann fær ekki aðgang að hópi við sitt hæfi,“ segir Sigrún Þórarinsdóttir, móðir Ásmundar Stefánssonar, 11 ára drengs með Downs-heilkenni.

Ásmundur er fæddur og uppalinn í Mosfellsbæ og gengur í Lágafellsskóla með jafnöldrum sínum í hverfinu. Sigrún segir hann þó vanta félagsskap við hæfi eftir skóla, því þótt skólafélagarnir séu góðir við hann, eignist hann ekki vini á jafningjagrundvelli.

„Sveitarfélagið er lítið og því ekki mörg börn á hans aldri með svipaðar fatlanir. Það sem er í boði fyrir hann er að vera með miklu yngri börnum í frístund eftir skóla eða í frístund sérdeildar með einu öðru barni.“

Samkvæmt nýrri könnun hefur meirihluti foreldra fatlaðra barna áhyggjur af félagslífi barna sinna og að þau séu einmana.

Sigrún þekkir þær áhyggjur og þá sérstaklega eftir því sem Ásmundur eldist og þörfin fyrir meira félagslíf og vini eykst. Því hafði hún samband við Reykjavíkurborg, fyrst fyrir tveimur árum og svo endurtekið síðar, í von um að hann fengi að taka þátt í fjölmennari frístundaklúbbum fyrir börn með fatlanir í Reykjavík.

„Ég fékk bara þvert nei frá borginni og litlar útskýringar fyrir utan að þetta væri bara ekki í boði þar sem hann er ekki með búsetu í Reykjavík,“ segir Sigrún.

Sigrún segir Ásmund þó oftast glaðan í skólanum og mikilvægt sé fyrir hann að vera hluti af bæjarfélaginu, í stað þess að fara eitthvert annað í skóla. Aftur á móti hafi hann þörf fyrir að eiga innihaldsríkan hversdag, eins og önnur börn, þar sem hann hitti félaga og taki þátt í bæði skipulögðu starfi og frjálsum leik. Eftir því sem hann stálpist finni hann að hann sé utangátta félagslega meðal jafnaldra í skólanum. 

„Ég hef tekið eftir að hann er farinn að draga sig út úr samskiptum í skólanum því hann upplifir höfnun og finnur að hann á ekki samleið lengur með ýmsa hluti. Það eiga allir rétt á að eignast vini en þarna er verið að segja hreint og beint nei við hann og að hann fái ekki að vera með. Hann þarf svo að fá tækifæri til að vera glaður,“ segir Sigrún og bætir við að mikilvægt sé fyrir Ásmund, eins og aðra, að öðlast félagsþroska og fá tækifæri til að finna félaga til framtíðar sem og lífsförunaut seinna meir í lífinu.

Þjónusta flutt frá ríki til sveitarfélaga



Í janúar 2011 færðist þjónusta við fatlað fólk frá ríki til sveitarfélaga. Í nýrri könnun, þar sem m.a. foreldrar fatlaðra barna voru spurðir út í þjónustuna, kemur í ljós að yfir þrjátíu prósent eru óánægðari með hana eftir flutninginn. 

Helstu ástæður eru að kerfið sé orðið flóknara og boðleiðir lengri en einnig að aukna þjónustu vanti og þar á meðal aukinn stuðning og bætt félagsleg úrræði. 

Athygli vekur að ríflega helmingur foreldranna segir skort á félagsskap vera hindrun í félagslegri þátttöku og tómstundastarfi barnsins, sem er heldur hærra hlutfall en í könnun sem var gerð fyrir yfirfærsluna á þjónustunni.