Grískt samfélag að komast á ystu nöf

Á sjúkrahúsi einu í Aþenu hefur verið sett upp skilti á vegg þar sem sjúklingar og ættingjar þeirra eru beðnir um að haga sér sómasamlega: „Læknar á vakt hafa ekki fengið greidd laun síðan í maí,“ stendur á skiltinu. „Vinsamlega sýnið störfum þeirra virðingu.“

Skilti af þessu tagi sjást orðið víða í Grikklandi, enda missa um þúsund manns vinnuna þar í landi daglega og þeir sem fá greidd laun sín á réttum tíma telja sig vera heppna.

Við fyrstu sýn virðist lífið ganga sinn vanagang í Aþenu. Mótmæli stór eða smá eru samt nánast daglegur viðburður og reglulega má sjá hópa þjóðernisöfgamanna berja á útlendingum, en hópar stjórnleysingja sjást líka berja þjóðernisöfgamenn.

„Þjóðfélagið okkar er á heljarþröm,“ sagði Nikos Dendias, ráðherra í grísku stjórninni, stuttu eftir að skipasmíðamenn í verkfalli réðust inn á lóð varnarmálaráðuneytisins. „Ef okkur tekst ekki að halda okkur í skefjum, ef okkur tekst ekki að halda í samstöðuna, ef okkur tekst ekki að halda okkur innan ramma laganna, þá óttast ég að við endum í frumskóginum.“

Þrjú ár eru liðin síðan gríska stjórnin upplýsti hin evruríkin um að fjárlagahalli Grikklands væri mun hærri en áður hefði verið fullyrt. Þetta varð upphafið að kreppu evrusvæðisins, sem enn íþyngir nokkrum ríkjum þess verulega. Ótal fundir hafa verið haldnir, þar sem bæði Evrópusambandið og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hafa reynt að finna leiðir til að halda vandanum í skefjum.

Grikkland hefur þurft að skera harkalega niður í ríkisfjármálum, meðal annars með því að lækka laun og hækka skatta, í skiptum fyrir lán úr neyðarsjóði ESB og frá AGS upp á samtals 240 milljarða evra, eða nærri 40.000 milljarða króna.

Niðurskurðurinn hefur komið harkalega niður á almenningi í Grikklandi, sem sér ekki fram á annað en djúpa kreppu næstu árin. Þúsundir fyrirtækja hafa farið á hausinn, atvinnuleysi er komið yfir 25 prósent og meira en helmingur yngri kynslóðarinnar er atvinnulaus.

Stjórnvöld hafa síðustu vikurnar þurft að lofa enn frekari niðurskurði til að uppfylla þau skilyrði sem ESB og AGS setja fyrir næstu innborgun úr neyðarsjóðnum. Á leiðtogafundi ESB síðar í þessum mánuði ræðst hvort nýjustu loforð grísku stjórnarinnar verða látin duga.