Útreikningar gengislána í uppnámi

Útreikningar á tugum þúsunda ólöglegra gengislána eru í uppnámi eftir að Hæstiréttur dæmdi nú síðdegis að óheimilt hafi verið að reikna seðlabankavexti afturvirkt á lán hjóna hjá Frjálsa fjárfestingarbankanum. Mikill sigur, segir Formaður hagsmunasamtaka heimilanna sem ásamt talsmanni neytenda furðar sig á klúðri alþingis við lagasetningu um endurútreikninga.

Enn flækist saga gengislánanna. Hæstiréttur kvað upp dóm sinn í dag: Frjálsa fjárfestingarbankanum var óheimilt að reikna afturvirka seðlabankavexti á ólögmætt gengistryggt lán hjóna - en það gerði hann í samræmi við breytingu á vaxtalögum sem alþingi samþykkti í desember 2010. Lögin stríða gegn stjórnarskrá samkvæmt úrskurði Hæstaréttar. Þær greiðslur sem fólk innti af hendi áður en lánin voru dæmd ólögleg hafi jafngilt fullnaðarkvittunum.

Andrea J. Ólafsdóttir fagnar dóminum. „Þetta þýðir að það verður að taka upp öll gengistryggð lán og endurreikna á nýjan leik í samræmi við það sem við höfum alltaf haldið fram. Þ.e.a.s. lögin eru ekki afturvirk, það er ekki hægt að reikna vexti aftur í tímann fyrir lagasetningu í desember 2010. Þannig að fram að þeim tíma gilda þeir vextir sem voru á láninu, eftir þann tíma er hægt að reikna með óverðtryggðum vöxtum Seðlabanka Íslands."

Dómur klofnaði í afstöðu sinni, en þrír skiluðu saman séráliti. „En það sem er merkilegast," segir Gísli Tryggvason, talsmaður neytenda, „í þessu máli er kannski að allir dómararnir sjö eru sammála um að lög nr. 151/2010 um endurreikning lána standist ekki stjórnarskrána."

„Það er alveg með ólíkindum að svona mörgum alþingismönnum hafi dottið í hug að hægt væri að setja lög aftur í tímann," segir Andrea og telur það stórkostlegt klúður hjá Alþingi Íslendinga. Gísli tekur undir og segir að alþingi hafi hlaupið á sig við þessa lagasetningu.

Ragnar Hall, lögmaður hjónanna er erlendis, og fagnaði dóminum í símaviðtali síðdegis. Hann segir alveg klárt að dómurinn sé fordæmisgefandi.

Þá telur Gísli að hafi menn misst heimili sín á uppboði vegna þessara útreikninga á gengislánum sem Hæstiréttur hefur nú úrskurðað ólöglega að þá gæti verið að bankar reynist bótaskyldir vegna tjónsins sem þeir hafi bakað lántakendum.

„Þetta er náttúrulega gríðarlegur léttir," segir Andrea, „fyrir þúsundir heimila landsins. Mikill sigur. Þetta er góður dagur."