Fjöldi sveitarfélaga lifir ekki án styrkja

Um helmingur sveitarfélaga á Íslandi, 36 af 77, fær þrjátíu prósent eða meira af tekjum sínum frá Jöfnunarsjóði sveitarfélaga. Ljóst er að slík sveitarfélög ættu erfitt uppdráttar án styrksins. Tvö sveitarfélög fá meira en helming tekna sinna úr sjóðnum; Skagabyggð er með 59,4 prósent og Bæjarhreppur með 59,7 prósent.

Kristján L. Möller samgönguráðherra segir að ljóst sé að mörg sveitarfélög séu of lítil til að standa undir sér. Hér á landi séu sannarlega of mörg og of smá sveitarfélög.

Vinna var langt komin við frumvarp um að hækka lágmarks íbúafjölda sveitarfélaga úr 50 í 1.000 þegar hrunið skall á. Síðan hefur lítill tími gefist til að sinna verkefninu. Ráðherra hefur þó fundað með sveitarstjórnarmönnum víða um land. Hann segir að ósk hafi borist um að vinna öðruvísi að málum þannig að losnað verði við kosningar.

Á morgun verður verkefni ýtt úr vör á Egilsstöðum, en þá verða kannaðir kostir og gallar þess að gera allt Austurland að einu sveitarfélagi. Kristján segir að þannig sé ætlunin að vinna um allt land og leggja síðan tillögu fyrir Alþingi um skipan mála. „Ég sé fyrir mér að um þarnæstu sveitarstjórnarkosningar, árið 2014, verði orðin gjörbreytt mynd á sveitarfélögum landsins. Þau þarf að stækka og efla til að gera þau í stakk búin til að taka á móti fleiri verkefnum sem best er að sinna í nærþjónustunni.“

Sigrún Björk Jakobsdóttir, fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri, flutti erindi á fjármálastefnu Sambands íslenskra sveitarfélaga í haust. Þar tilgreindi hún að sameining sveitarfélaga gæti skilað eins til tveggja prósenta hagræðingu. Heildarvelta sveitarfélaga er um 160 milljarðar króna á ári og hagræðingin myndi því spara einn til þrjá milljarða. „Þessari tölu hefur verið fleygt fram um hagræðingu sveitarfélaga. Eins prósents hagræðingarkrafa er ekki óeðlileg við sameiningu,“ segir Sigrún Björk. Til samanburðar má nefna að aukaframlag úr Jöfnunarsjóði nam einum milljarði króna í ár.

kolbeinn@frettabladid.is