Um 5 þúsund fyrirmæli frá Brussel

4.600 lagagerðir Evrópusambandsins höfðu tekið gildi á Íslandi um síðustu áramót frá því samningurinn um evrópska efnahagssvæðið, EES, tók gildi. Tíu ára afmælis samningsins er minnst um þessar mundir. Eiríkur Bergmann Einarsson, sérfræðingur í Evrópumálum segir að enginn Íslendingur hafi komið að þessari lagasetningu: "Það er ekkert lýðræðislegt aðhald að þessari lagasetningu hvorki frá íslenskum stjórnmálamönnum né kjósendum. Ég tel að EES samningurinn sé einn ólýðræðislegasti alþjóðasamningur sem um getur. Ég þekki engin önnur ríki í heiminum sem fá lög í pósti frá Brussel." Hugmyndin um EES samninginn fæddist fyrir hrun Sovétríkjanna 1991og gerði ráð fyrir að ESB og EFTA væru tvær jafngildar stoðir. Síðan breyttist heimsmyndin og fjöldi EFTA ríkja sagði skilið við félagsskapinn og gekk í ESB. "EFTA ríkin hafa í raun ekki haft neitt um lagasetningu ESB að segja" segir Eiríkur Bergmann. Hann telur að ekki hafi verið hægt að sjá þessa þróun fyrir í upphafi en í raun hafi hún grafið undan gildi samningsins. "Í raun er meira valdaafsal falið í EES en í aðild að Evrópusambandinu." Upphaflega tóku Íslendingar 1.500 lagagerðir upp í sín lög þegar Ísland varð hluti af svokölluðum "innri markaði" ESB með stofnun EES. Alls höfðu 4.600 lagagerðir og er þá átt við tilskipanir og reglugerðir Evrópusambandsins ratað inn í íslensk lög í árslok 2003. Sumar lagagerðanna eru tímabundnar og hafa fallið úr gildi en reiknað er með að nærri 4.000 séu enn í gildi. Þessar tölur er að finna í fyrirlestri sem Eiríkur Bergmann heldur í dag á ráðstefnu um rannsóknir í félagsvísindum í Háskóla Íslands. Þar fjallar hann um reynslu Íslands af EES. Lögum ættuðum frá Brussel fjölgar svo dag frá degi í íslenskri löggjöf og síðast í gær voru á dagskrá Alþingis tvö "EES" frumvörp sem viðskiptaráðherra mælti fyrir.