Ekki hægt að full­yrða að and­lát hafi tengst Co­vid-19 bólu­setningu

Embætti landlæknis fékk óháða sérfræðinga til að fara yfir dánarvottorðin en niðurstaða þeirra var að samband bólusetningar og andláts í hverju tilviki hafi verið talið ólíklegt en allir einstaklingarnir höfðu fengið bæði bólusetningu gegn inflúensu og COVID-19 á sama tíma. 

Eigi að fresta bólusetningu þegar fólk er veikt

Þetta kemur fram í tilkynningu frá embætti landlæknis. Þar kemur einnig fram að sóttvarnalæknir ætli að brýna það við rekstraraðila hjúkrunarheimila að almennt eigi að fresta bólusetningu hjá einstaklingum með bráð veikindi, hita eða bráða sýkingu og endurmeta þegar ástand viðkomandi er orðið betra. Þetta eigi við um alla aldurshópa en ekki síst þá sem eldri eru.

Þegar einstaklingar eru eldri og hrumir segir í brýningu sóttvarnalæknis að vega þurfi og meta í hverju tilviki fyrir sig hvort það eigi að bólusetja, sérstaklega hjá þeim sem eru nálægt lífslokum.

Í tilkynningu embættis landlæknis segir að í dánarmeinaskrá hafi ástæða andláts verið skráð bólusetning en engar viðbótarupplýsingar hafi borist embættinu og því hafi vottorðin verið skráð með þessum hætti.

Fyrsta skipti sem andlát var skráð vegna bólusetningar

Í kjölfarið hafi embætti landlæknis ákveðið að biðja óháða sérfræðinga að skoða skráningu á þessum andlátum vegna þess að þetta var í fyrsta skipti svo langt sem skrár ná hér á landi sem bólusetning var skráð sem dánarorsök auk þess sem andlátin áttu sér stað á tiltölulega stuttu tímabili.

Embættið leitaði til óháðra sérfræðinga til að leggja mat á dánarvottorðin. Þetta voru þau Anna Björg Jónsdóttir, sérfræðingur í öldrunarlækningum og yfirlæknir öldrunarlækninga á Landspítala, og Ólafur Þór Gunnarsson, sérfræðingur í lyf- og öldrunarlækningum, yfirlæknir endurhæfingarhluta öldrunarlækninga á Landspítala. Bæði eru með áratuga reynslu innan öldrunarþjónustu, bæði á sjúkrahúsum og hjúkrunarheimilum.

Uppfærði vottorðin

Í tilkynningu embættis landlæknis kemur jafnframt fram að eftir að þessi niðurstaða lá fyrir áttu fulltrúar embættis landlæknis fund með lækninum sem gaf út umrædd vottorð. Á fundinum var farið yfir skýrslu óháðu sérfræðinganna og niðurstöður hennar ræddar. Í kjölfarið yfirfór læknirinn dánarvottorðin og uppfærði þau hvað dánarmein varðar án aðkomu embættisins.

Í niðurstöðu óháðu sérfræðinganna kemur, samkvæmt tilkynningu landlæknis, einnig fram að allir íbúar hjúkrunarheimilanna hafi talist með mikinn eða mjög mikinn hrumleika og allir íbúar hefðu verið með einn eða fleiri langvinna sjúkdóma og á fjöllyfjameðferð.

Eigi að fara fram einstaklingsmiðað mat fyrir bólusetningu

Í niðurstöðu óháðu sérfræðinganna var einnig fjallað um að ástæða væri til að hugleiða hvort það hafi verið ástæða til að bólusetja þessa einstaklinga á þessum tíma. Sum þeirra hafi verið með bráð veikindi og öll verið hrum eða mjög hrum. Í niðurstöðunni er bent á að einstaklingsmiðað mat ætti að fara fram á því hvort bólusetning sé viðeigandi hjá íbúum hjúkrunarheimila með hliðsjón af heilsufari þeirra annars vegar og hins vegar samanber ráðleggingar sóttvarnalæknis og landlæknis varðandi bólusetningar eldri og hrumari einstaklinga.

Í tilkynningu embættis landlæknis er því bent á að almennt skuli fresta bólusetningu hjá einstaklingum með bráð veikindi, hita eða bráða sýkingu og endurmeta þegar ástand viðkomandi er orðið betra. Þetta á við um alla aldurshópa en ekki síst þá sem eldri eru. „Varðandi eldri og hruma einstaklinga þarf að vega og meta í hverju tilviki hvort eigi að bólusetja, einkum þá sem eru taldir nálægt lífslokum og ef ástand einstaklings fer versnandi þarf að fara fram einstaklingsbundið mat á hvort rétt sé að fresta eða hætta við bólusetningu. Í ljósi ábendinga óháðra sérfræðinga hyggst sóttvarnalæknir brýna þessi tilmæli við hjúkrunarheimili.