Víð­tæk lokun hindrar för um stóran hluta Reykja­nes­skaga

Mesta hættusvæðið um helgina hefur verið það sem fylgir Sundhnúkasprungunni, þar sem kvikugangur er talinn vera að þrýsta sér upp til yfirborðs. Það svæði liggur frá Kálffellsheiði í norðri, í gegnum Grindavík og út í sjó rétt vestan Grindavíkur undan Staðarhverfi og er í stefnu suðvestur-norðaustur.

Vegalokunin nær hins vegar yfir margfalt stærra svæði. Lokunarpóstarnir eru þrír; við Hafnir, við gatnamót Grindavíkurvegar og Reykjanesbrautar og við gatnamót Suðurstrandarvegar og Krýsuvíkurvegar, auk þess sem umferð er bönnuð um Vigdísarvallaveg.

„Allir vegir til Grindavíkur eru lokaðir og umferð um þá óheimil. Svo verður áfram eða þar til Almannavarnir telja öruggt að opna fyrir umferð, hvort heldur er takmarkaða umferð eða alla umferð,“ segir á vef Vegagerðarinnar.

Þetta þýðir í reynd að almenningi er bannaður akstur að vinsælum útivistarsvæðum og ferðamannastöðum, þótt þau séu jafnvel í tíu kílómetra fjarlægð frá hættusvæðinu. Að austanverðu má nefna staði eins og Húshólma, Selatanga, Krýsuvíkurberg sem og Geldingadali. Að vestanverðu má nefna Reykjanesvita, Valahnjúka og Sandvíkur.

Rifja má upp að umboðsmaður Alþingis komst að þeirri niðurstöðu síðastliðið vor að lögreglustjórinn á Suðurnesjum hefði farið út fyrir valdmörk sín sumarið 2022 þegar hann setti á ótímabundið bann við því að börn færu að gosstöðvunum í Meradölum.

Í áliti umboðsmanns sagði að í gildi væru almennar reglur um ferðafrelsi en einnig heimild í lögum um almannavarnir til að takmarka slíkt frelsi. Minnti umboðsmaður á að íþyngjandi ráðstafanir stjórnvalda yrðu almennt að eiga sér stoð í lögum og þegar þær skertu grundvallarréttindi sem varin væru af stjórnarskrá og mannréttindum bæri að gera ríkari kröfu en ella til skýrleika lagaheimildar.

Ennfremur sagði um­boðs­maður að víð­tækum heimildum lög­reglu­stjóra til þess að tak­marka ferða­frelsi borgara, þar til hættu­stigi eða neyðar­stigi al­manna­varna væri lýst yfir þar til því yrði af­lýst, yrði að beita af var­færni. Ekki mætti ganga lengra en þörf væri hverju sinni til að af­stýra hættu.

Niðurstaða umboðsmanns var að barnabannið hefði ekki samræmst sjónarmiðum sem áttu við um heimild lögreglustjórans til að takmarka ferðafrelsi að gosstöðvum. Mæltist umboðsmaður til þess að lögreglustjórinn hefði sjónarmiðin framvegis í huga.

Akstursbannið núna nær einnig til fjölmiðla, eins og fram kom í þessari frétt Stöðvar 2 á laugardagskvöld: