Telja aðgerðir ríkisstjórnarinnar ekki ganga nógu langt

Ríkisstjórnin kynnti framhald á aðgerðum sínum til að mæta efnahagsáfalli faraldursins í dag. Einstaklingar sem hafa verið atvinnulausir frá því fyrir upphaf kórónuveirufaraldursins fá 100 þúsund króna eingreiðslu og þá verður sérstakur 30 þúsund króna barnabótaauki gefinn þeim sem fá tekjutengdar barnabætur.

Sem hluti af aðgerðunum mun hlutabótaleiðin renna inn í atvinnuátakið Hefjum störf. Verður fólki sem hefur þegið hlutabætur gert kleift að vinna áfram með stuðningi í allt að fjóra mánuði. Rekstraraðilum verður veittur aukinn frestur til að greiða staðgreiðslu- og tryggingagjald auk þess sem hægt verður að hliðra endurgreiðslum stuðningslána enn frekar. Einstaklingum verður áfram gert kleift að taka út séreignasparnað sinn út þetta ár.

Að sögn ríkisstjórnarinnar er markmiðið með aðgerðunum að styðja áfram við heimili og fyrirtæki á lokametrum baráttunnar við faraldurinn.

100 þúsund krónur dugi skammt

Í yfirlýsingu ASÍ vegna aðgerðanna lýsir sambandið yfir stuðningi við þrjár aðgerðir sem snerti atvinnuleitendur en áréttar að þær gangi fjarri því nógu langt til að koma til móts við vanda á vinnumarkaði og utan hans.

Í fyrsta lagi sé gert ráð fyrir að fyrirtæki fái styrk til að endurráða starfsfólk á hlutabótum í fyrra starfshlutfall. ASÍ segist telja mikilvægt að ráðningasamband viðhaldist og að fullu ráðningasambandi sé komið á svo fljótt sem verða megi í tilvikum launafólks sem er á hlutabótaleið. Halda verði áfram með hlutabótaleiðina eins lengi og hennar sé þörf, ella kunni að vera hætta á frekari uppsögnum.

Í öðru lagi sé gert ráð fyrir að sá hópur sem hefur verið atvinnulaus í fjórtán mánuði eða lengur fái greiddan styrk sem nemur að hámarki 100 þúsund krónum. Hér sé um að ræða þann hóp sem missti vinnuna áður en tímabil tekjutengdra atvinnuleysisbóta var hækkað úr þremur mánuðum í sex.

„ASÍ fer fram á að þessi hópur njóti sömu réttinda og aðrir til sex mánaða tekjutengdra bóta enda duga 100 þúsund krónur skammt í því samhengi,“ segir í yfirlýsingu sambandsins.

Í þriðja lagi sé gert ráð fyrir að framlengja lög um að tekjutengdar atvinnuleysisbætur greiðist í sex mánuði í stað þriggja. ASÍ segist hafa sett fram kröfu þar að lútandi en áréttar þá afstöðu að miða eigi við sex mánuði til frambúðar, ekki eingöngu tímabundið.

Vill aukinn þunga í atvinnusköpun

Aðrar aðgerðir lúti meðal annars að framlengingu og útvíkkun á úrræðum sem fyrirtæki hafa notið, nýrri ferðagjöf og stofnun ferðatryggingasjóðs. Einnig sé gert ráð fyrir að sérstakur barnabótaauki verið greiddur til þeirra sem fá tekjutengdar bætur og telur ASÍ það skynsamlega sértæka ráðstöfun sem nýtist þar sem helst skyldi. Þá séu möguleikar á úttekt séreignarsparnaðar framlengdir. ASÍ segist fagna auknu fjárframlagi til geðheilbrigðismála til barna og ungmenna. Mikilvægt sé að sá stuðningur nái líka til ungs fólks á aldrinum 15-24 ára en sambandið segist hafa þungar áhyggjur af auknu atvinnuleysi, óvirkni og heilsubresti í þeim aldurshópi.

„ASÍ áréttar þá afstöðu sína að stjórnvöld sýni úthald með aðgerðum sínum við þessar aðstæður. Ef dregið er úr of snemma getur það orðið til þess að dýpka kreppuna og auka á skaðsemi hennar. Þá kallar ASÍ eftir auknum þunga í atvinnusköpun, en allar áætlanir gera ráð fyrir að glíman við atvinnuleysi verði lengri en almennt hefur verið á Íslandi. Slík framtíðarsýn er ekki viðunandi,“ segir í yfirlýsingu ASÍ.