46 milljónir búa við ekkert öryggisnet

„Ég er ekki fyrsti forsetinn til að taka upp þennan málstað, en ég er staðráðinn í að verða sá síðasti,“ sagði Barack Obama í ræðu sinni á þingi í fyrrakvöld, þar sem hann hvatti til þess að viðamiklar breytingar yrðu gerðar á heilbrigðiskerfi Bandaríkjanna.

Hann hefur í allt sumar reynt að sannfæra þingmenn beggja flokka, marga demókrata en einkum þó repúblíkana, um nauðsyn þess að samþykkja frumvarp hans um að allir Bandaríkjamenn fái heilbrigðistryggingar.

Manntalsskrifstofa Bandaríkjanna sendi í gær frá sér nýjar tölur þar sem segir að fjöldi ótryggðra sé kominn upp í 46,3 milljónir. Þessi hópur fær enga fjárhagsaðstoð, hvorki frá ríki né tryggingafélögum, ef hann missir heilsuna.

„Við erum eina lýðræðisríkið, eina þróaða lýðræðisríkið, eina auðuga þjóðin, sem lætur milljónir íbúa sinna búa við slíkt harðræði,“ sagði Obama í ræðu sinni.

„Þau sameiginlegu mistök okkar að rísa ekki undir þessu verkefni, ár eftir ár, áratug eftir áratug, hefur leitt okkur fram á heljarþröm. Allir skilja það ótrúlega harðræði sem hinir ótryggðu búa við, að aðeins þurfi eitt slys eða sjúkdóm til að gjaldþrot blasi við þeim.“

Ræðan var flutt til þess að blása nýju lífi í umræðuna, en óvíst er hvort honum tókst að sannfæra andstæðinga sína svo nokkru næmi. Repúblikaninn John McCain, fyrrverandi mótframbjóðandi hans um forsetaembættið, sagðist sammála því að eitthvað þyrfti að gera varðandi heilbrigðistryggingar, en bætti því við að ef frumvarpið ætti að verða að lögum yrði að gera meira til að friða róttækan minnihlutahóp í Repúblikanaflokknum.

„Við verðum að gera þetta, en þetta verður að vera verk beggja flokka,“ sagði McCain.

Demókratar hafa hins vegar takmarkaða þolinmæði til að draga málið enn á langinn. Max Baucus, formaður fjárlaganefndar öldungadeildarinnar, sagðist á miðvikudag ætla að fá málið afgreitt, með eða án repúblikana.

Mikill hiti er í repúblikönum vegna málsins. Einn þingmanna þeirra, Joe Wilson, hrópaði „þú lýgur!“ að Obama í miðri ræðunni, en uppskar fyrir vikið harða gagnrýni jafnt demókrata sem margra repúblikana, enda ekki venjan að bauna slíku á forseta Bandaríkjanna þegar hann heldur ræðu í sameinuðu þingi. Wilson sá sig tilneyddan til að biðja Obama afsökunar á þessu.

gudsteinn@frettabladid.is