Ekki allir sáttir við kjarnorkusamning

 „Við létum frá okkur vel söðlaðan hest í skiptum fyrir lélega múlbindingu,“ sagði Hossein Shariatmadari, einn nánasti ráðgjafi Ayatollah Ali Khameini, æðsta klerks Írans, um kjarnorkusamkomulag Írana við fastaþjóðir Sameinuðu þjóðanna, Þýskaland og Evrópusambandið. Ummælin þykja vera einkennandi fyrir viðbrögð pólitískra harðlínumanna í Íran.

Samninganefndirnar náðu saman á fimmtudaginn um að takmarka getu Írana til auðgunar úrans. Þegar utanríkisráðherra Írans, Mohammad Javad Zarif, sneri heim úr samningalotunni í Sviss var hann hylltur sem þjóðhetja af hófsömum öflum í Íran en líkt og fram hefur komið hafa harðlínumenn þó tekið illa í samkomulagið. Það þótti lykilatriði að Hassan Rouhani, forseti Írans, og Khameini, æðsti klerkur, höfðu áður lagt blessun sína yfir samningaferlið. Rouhani hefur þegar tjáð sig á jákvæðum nótum um niðurstöðu samninganna en lokaafstaða Khameinis mun þykja skipta sköpum þar sem hann mun hafa lokaorðið fyrir hönd Írana.

Samkomulagið hindrar mjög mikið getu Írana til að auðga úran en gegn því munu Bandaríkin og Evrópusambandið slaka á viðskiptahindrunum við Íran. Samkomulagið í Sviss er þó í raun ekki lokasamkomulag heldur einungis drög að samningsramma sem stefnt er á að fullklára fyrir 30. júní.

Þó svo að samningamenn hafi farið almennt ánægðir frá borðinu eru fleiri neikvæðar raddir á kreiki. Benjamín Netanjahú, forsætisráðherra Ísraels, segir ríkisstjórn sína alfarið á móti samkomulaginu en að hans mati þarf að gera út af við kjarnorkuáætlanir Írana fyrir fullt og allt. 





„Samningurinn stöðvar ekki vegferð Írana í átt að kjarnorkusprengjunni,“ sagði Netanjahú á blaðamannafundi í gær.

„Samkomulagið leggur veg fyrir Írana í átt að kjarnorkusprengjunni, sem gæti orðið neisti sem gæti hrundið af stað kjarnorkuvopnakapphlaupi um öll Mið-Austurlönd sem yki líkurnar á hrikalegu stríði,“ sagði Netanjahú.

Samningalotan í Sviss er talin vera stórt skref fram á við í samskiptum Írans og Bandaríkjanna. „Það eru 35 ár síðan við ræddum við Írana með jafn hreinskiptum hætti,“ sagði John Kerry, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, í samtali við CNN. Þó að Kerry fagni þessu skrefi ítrekar hann að enn eigi eftir að ljúka samkomulaginu endanlega og að ef Íranar virða ekki samkomulagið sé auðvelt að koma viðskiptaþvingunum aftur á.