Ekki ríkisins að niðurgreiða ráðgjöf til bænda

„Það er ekki hlutverk ríkisins að greiða fyrir ráðgjafaþjónustu til bænda frekar en annarra atvinnurekenda, ekki frekar en kúasæðingar. Búvörusamningurinn og aðrir samningar við bændur verða áfram til staðar, en margt af þessu á ekki heima þar, að mínu áliti,“ segir Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og varaformaður fjárlaganefndar.

Bændasamtök Íslands fá 503 milljónir króna, samkvæmt nýframlögðu fjárlagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar. Fjárframlagið er samkvæmt búnaðarlagasamningi áranna 2013 til 2017 og er eyrnamerkt m.a. til ræktunarstarfs, ráðgjafaþjónustu til bænda og verkefna á sviði jarðabóta.

Ráðgjafaþjónustan er langveigamesta verkefnið í samningum, eða rúmlega 300 milljónir öll fimm árin sem samningurinn nær til. Aðrir þættir er framlag til búfjárræktar, m.a. kynbótaskýrsluhalds og kúasæðinga, og jarðræktarstyrkir. Þeir ganga að mestu til ræktunarsjóðs en einnig til hreinsunar affallsskurða.

Spurður um rökin fyrir því að ríkið niðurgreiði sérstaklega ráðgjafaþjónustu til bænda, og önnur verkefni eins og hreinsun affallsskurða og kúasæðingar, segir Eiríkur Blöndal, framkvæmdastjóri BÍ, að samningurinn sé einn af grunnsamningum bænda og verkefnin sem þar eru tiltekin ekki minna mikilvæg en önnur sem tengist því að gera umgjörð landbúnaðarins bærilega. Þess utan kaupi bændur ráðgjafaþjónustu í vaxandi mæli, óháð framlagi ríkisins sem er aðeins einn tekjuþáttur inn í Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins, en þangað rennur framlag ríkisins.

Eiríkur segir starf Ráðgjafarmiðstöðvarinnar sé afar fjölbreytt og ljóst að það myndi valda fyrirtækinu „stórkostlegum vandræðum ef ríkið drægi úr stuðningi sínum.“

Ein af tillögum hagræðingarhóps ríkisstjórnarinnar frá nóvember í fyrra er að þessum greiðslum til BÍ verði hætt, en tekið skal fram að framlagið rennur að engu leyti til reksturs Bændasamtakanna. Hagræðingarhópurinn leggur til að búnaðarlagasamningnum verði breytt þannig að áfram verði stuðningur við ákveðin verkefni, og í tillögunni er kornrækt nefnd og verndun búfjárstofna í því samhengi.

Guðlaugur, sem sat í hagræðingarhópnum, bætir við að hann sé að undirbúa fyrirspurn til landbúnaðarráðherra vegna þessara útgjalda.

Fyrirtæki Bændasamtakanna á 13 stöðum

Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins (RML) er einkahlutafélag í eigu Bændasamtaka Íslands, og tók til starfa 1. janúar 2013. Starfsmannahópur fyrirtækisins samanstendur að mestu af ráðunautum og starfsfólki sem áður starfaði hjá Bændasamtökunum og búnaðarsamböndum um allt land.

Starfsmenn RML eru um það bil 50 talsins og starfa á þrettán starfsstöðvum víðs vegar um landið. Starfsemi fyrirtækisins skiptist í þrjú meginsvið;

- Undir búfjárræktarsviði eru allar búfjárræktargreinar og þar undir starfa fimm faghópar. Þá tilheyrir því sviði skýrsluhald í búfjárrækt.

- Undir nytjaplöntusviði eru þrír faghópar. Því sviði tilheyrir einnig landnýting.

- Undir rekstrarsviði eru fjórir faghópar auk þess sem hópur ráðunauta starfar þvert á önnur svið.