Hraunið rennur í Jökulsá þar sem LSD-stíflan átti að rísa

Hraunrennslið af Dyngjusandi er byrjað að stífla Jökulsá á Fjöllum á sömu slóðum og verkfræðingar lögðu til fyrir nærri hálfri öld, - virkjunarhugmynd, sem í seinni tíð hefur fengið viðurnefnið LSD, eða langstærsti draumurinn, enda átti hún að verða langstærsta virkjun Íslands.

„Austurlandsvirkjun og virkjun Jökulsár á Fjöllum“ hét skýrslan sem Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen vann fyrir Orkustofnun árið 1970. Hugmynd verkfræðinganna var að reisa sex kílómetra langa stíflu, og allt að 70 metra háa, þvert yfir sandinn, og veita bæði Jökulsá á Fjöllum og ánni Kreppu yfir á Kárahnjúkasvæðið. 

Á Dyngjusandi átti að verða til stórt lón, sem kallað var Jökulsárlón í skýrslunni. Virkjunin átti að verða upp á nærri 1700 megavött, eða þúsund megavöttum stærri en Kárahnjúkavirkjun. Þessi risavirkjun hefði tekið um tvo þriðju hluta af rennsli Dettifoss. 

Það var einmitt á móts við Vaðöldu sem verkfræðingana dreymdi um fyrir 44 árum að stífla Jökulsá. Þessa dagana mjakast hraunið nú jafnt og þétt út í meginfarveginn af öllum sínum þunga þar skammt frá. En er hugsanlegt að náttúrunni takist að búa til stíflu í líkingu við þá sem verkfræðingarnir lögðu til á sínum tíma?

„Nei, ég á nú ekki von á því. Það þarf nú ansi stórt hraun til að búa til svoleiðis stíflu,“ svarar Þorvaldur Þórðarson eldfjallafræðingur í viðtali við Stöð 2 á staðnum.

Þorvaldur segir að Jökulsá myndi þá fyrst fara í Kreppu, þverá Jökulsár. Þar sé gamall Kreppufarvegur sem svokallað Lindahraun úr Kverkfjöllum stíflaði skömmu fyrir landnám og breytti þá farvegi Kreppu í það horf sem hann er í dag. 



„Ég hugsa að þetta verði eitthvað svipað. En áður en það skeður þá þarf þetta hraun að verða miklu, miklu stærra.“