Gjöld á vatnsréttindi styggja Landsvirkjun

Innanríkisráðuneytið staðfestir að vatnsréttindi Jökulsár á Dal eigi að taka til fasteignamats. Fljótsdalshérað vill að matinu sé hraðað svo hægt verði að leggja fasteignagjöld á vatnsréttindin. Úrskurðurinn hefur fordæmisgildi um allt land.

Orkuvinnslufyrirtæki gætu þurft að greiða háar fjárhæðir í fasteignagjöld af vatnsréttindum í kjölfar nýs úrskurðar innanríkisráðuneytisins.

Í desember 2009 ákvað Þjóðskrá Íslands að meta ætti til fasteignamats vatnsréttindi sem aðskilin voru frá jörðum við Jökulsá á Dal og framseld Landsvirkjun vegna gerðar Kárahnjúkavirkjunar. Landsvirkjun kærði þá ákvörðun til innanríkisráðuneytisins. Fyrirtækið sagði meðal annars að slíkir efnislegir annmarkar væru á úrskurði Þjóðskrár að ógilda ætti hann.

„Fráleit er sú túlkun sem Þjóðskrá virðist leggja til grundvallar að miða beri við framsal eða sölu réttindanna. Slík réttindi geti svo áratugum skipti verið ónýtt og án nokkurs arðs fyrir rétthafa eftir að til sölu eða framsals vatnsréttinda hefur komið,“ segir um rök Landsvirkjunar í úrskurði innanríkisráðuneytisins sem fellst hvorki á þessa túlkun fyrirtækisins né kröfur þess. „Er eðlilegt í þessu sambandi að miða við það tímamark er nýting réttindanna hefst og þau geta þar með gefið af sér tekjur,“ segir ráðuneytið.

Björn Ingimarsson, bæjarstjóri Fljótsdalshéraðs, segir ekki einfalt að meta hverju fasteignamatið muni skila Fljótsdalshéraði í fasteignagjöldum.

„Við viljum að fulltrúar Þjóðskrár komi til fundar við okkur svo menn geti glöggvað sig betur á þessu,“ segir Björn og bendir á að samkvæmt ákvörðun Þjóðskrár sjálfrar eigi fasteignamatið að liggja fyrir innan tveggja mánaða. Jafnvel þótt Landsvirkjun fari með málið fyrir dómstóla fresti það ekki álagningunni.

Þá segir Björn úrskurð ráðuneytisins hljóta að taka til annarra vatnsréttinda innan sveitarfélagsins sem og annars staðar á landinu. „Þetta er í raun úrskurður um að það sé eðlilegt að meta vatnsréttindi til fasteignamats þegar viðkomandi eign hefur verið nýtt. Í Lagarfossvirkjun og Grímsárvirkjun eru líka vatnsréttindi sem þá er eðlilegt að meta til fasteignamats,“ segir bæjarstjórinn.

Óljóst er í hvaða gjaldflokk vatnsréttindin verða sett. Björn telur þau hljóta að verða annað hvort í flokki með hlunnindum þar sem álagningarhlutfallið er 0,5 prósent af fasteignamati eða þá í flokki með atvinnuhúsnæði þar sem hlutfallið er 1,65 prósent.

Ekki náðist í Hörð Arnarson, forstjóra Landsvirkjunar í gær.gar@frettabladid.is