Fylgja Norðurlöndunum við innleiðingu á nýjum lyfjum

Íslendingar stóðu á tímabili fremstir þjóða við innleiðingu á nýjum sjúkrahússlyfjum. Hins vegar hefur krafa á aðhald í rekstri heilbrigðiskerfisins aukist að undanförnu og nú er svo komið að Íslendingar reyna að fylgja hinum Norðurlöndunum við innleiðingu á lyfjunum. Þetta segir Steingrímur Ari Arason, forstjóri Sjúkratrygginga Íslands, í samtali við Vísi.

Greint var frá því í kvöldfréttum Stöðvar 2 og hér á Vísi í gær að kostnaður ríkisins vegna sérhæfðra lyfja hefur farið vaxandi síðustu ár. Lyfin sem um ræðir eru kölluð S-lyf og eru til að mynda notuð við slæmum gigtarsjúkdómum, krónískum sjúkdómum og krabbameini. Í fjárlögum er gert ráð fyrir að útgjöld ríkisins aukist um tæpan milljarð á milli áranna 2011 og 2012 vegna lyfjanna. Þannig kostuðu lyfin á síðasta ári um 4,5 milljarða en gert ráð fyrir að lyfin kosti ríkið í ár 5,3 milljarða.

Steingrímur Ari segir að þessi kostnaðaraukning komi einkum til af tvennu. Annars vegar af því að lyfin sem koma ný inn á markaðinn séu dýr. Hins vegar að notendahópurinn stækki sífellt fyrst eftir að lyfin koma á markaðinn. „Með þessum lyfjum eru menn að ná griðarlegum árangri og auka lifun manna og jafnvel möguleika til atvinnuþátttöku. Þannig að í ákveðinn tíma eftir að þau eru tekin upp eru að bætast notendur í hópinn alveg þangað til fólk fellur frá," segir Steingrímur Ari.

Vegna efnahagssamdráttar og aukinnar aðhaldskröfu í heilbrigðiskerfinu hefur viðmiðum fyrir notkun á nýjum lyfjum verið breytt lítillega, að sögn Steingríms Ara. „Það var auðvitað hér áður fyrr að menn voru í einstaka tilvikum að ríða á vaðið og við vorum brautryðjendur í innleiðingu nýrra lyfja en í ljósi þessara aðhaldsaðgerða má segja að menn hafi tekið það skref að við værum að fylgja Norðurlandaþjóðunum," segir Steingrímur Ari.

Eftir sem áður verða innleidd mörg kostnaðarsöm lyf. „Og við sjáum fram á að óbreyttu að það verði mikil auking í kostnaði vegna þessara sjúkrahússlyfja og í einhverjum skilningi má halda þvi fram að sá vöxtur sé ekki sjálfbær. En hann er þá heldur ekkert sjálfbær fyrir þær þjóðir sem við erum að miða okkur við. Þannig að í þeim skilningi er þetta auðvitað alþjóðlegt vandamál. Menn hafa svo velt því upp hvort við séum komin i þá þrönga stöðu að við þurfum að breyta þessum viðmiðunarreglum og það kallar þá á pólitíska stefnumörkum og menn veigra sér við því," segir Steingrímur Ari.