Foreldrar eiga að fylgjast með börnum á netinu

Alls kyns nýjar samskipta- og spjallsíður hafa skotið upp kollinum á internetinu og sjaldan hefur verið mikilvægara að foreldrar viti hvaða sýndarheimum börn og ungmenni hrærast í og hvaða síður þau sækja.

Ef foreldrar eru ekki sjálfir internetnotendur en eiga börn sem eru það ættu þeir að reyna að auka kunnáttu sína í þeim efnum, jafnvel sækja námskeið, til að vera betur inni í því sem börnin aðhafast.

Hægt er að setja upp hugbúnað í tölvum sem takmarkar aðgengi barna að óæskilegu efni á vefnum, auk þess sem flestur slíkur hugbúnaður getur haft eftirlit með heimsóknum á vefsíður, spjallrásir og slíkt. Nokkrar vefslóðir hafa að geyma slíkan hugbúnað, má þar nefna cybersitter.com, netnanny.com og cyberpatrol.com. Yfirleitt er hægt að fá hugbúnaðinn ókeypis til reynslu.

Ekki má þó ofmeta öryggið við að hafa slíkan hugbúnað, þar sem hann einn sér ekki um alla vinnuna. Gott og gilt er að hafa tölvuna þannig staðsetta að foreldrar sjái á skjáinn en foreldrar eru flestir útivinnandi og ekki heima allan þann tíma sem ungmenni nota tölvuna. Mikilvægt er að foreldrar og börn komi sér saman um hvaða síður má nota og hvaða ekki.

Rétt er að benda á að ein mest notaða samskiptasíða hér á landi, Facebook, er ekki ætluð notendum undir 13 ára aldri. Þrátt fyrir það er fjöldinn allur af ungmennum með aðgang að Facebook. Ef svo er er afar mikilvægt að foreldrar hafi aðgang að síðunni, séu sjálfir skráðir sem notendur á Facebook og séu jafnframt skráðir vinir barnsins. Einelti á internetinu, þar með talið Facebook, er vandamál sem hefur aukist enda er vettvangurinn nýr og foreldrar hafa oft ekki náð að fylgja þessari hröðu þróun eftir.

Önnur vinsæl síða hérlendis meðal barna og unglinga, en þó enn varhugaverðari en Facebok, er formspring.me. Á síðunni getur hver sem er útbúið sér sitt eigið svæði, þar sem mynd af viðkomandi er og nafn, en nafnlausir aðilar geta sent inn spurningar sem börnin og ungmennin svara. Það er alþekkt að meiðandi spurningar séu sendar inn, jafnt frá ókunnugum sem og jafnvel bekkjar- og skólafélögum, og ekki er hægt að rekja uppruna spurninganna.

Aðrar slíkar síður, sem virka öfugt, eru einnig varhugaverðar, en þar búa börnin sér til sitt svæði, spyrja sjálf út í loftið og fá nafnlaus svör. Ein þeirra síðna er threewords.com og þar geta nafnlausir sent inn þau þrjú orð sem þeim finnst lýsa viðkomandi eiganda síðunnar. Þau orð sem send eru inn innihalda oft níð.

Spjallsíður og forrit eru vinsæl meðal barna og unglinga þar sem þau nota MSN og spjallglugga á Facebook og svo má þar nefna síður eins og icy.ice.is. þar sem hægt er að spjalla og búa til heimasvæði. Ef foreldrar leyfa ungmennum notkun á slíkum síðum þarf að kenna þeim hvernig á að haga sér þar og gott er að hafa þar lista til viðmiðunar með góðum ráðum. Slíkir listar fást íslenskir á síðum eins og Saft.is. - jma