Skortur á skimun fyrir ofbeldi gegn konum

Hvergi í almenna heilbrigðiskerfinu eru spurningar um reynslu af ofbeldi hluti af almennum upplýsingum um skjólstæðinga. Þegar kemur að ákveðnum áhættuhópum, fyrst og fremst fíklum, þá er hins vegar spurt með reglubundnum hætti. Árvekni heilbrigðisstarfsfólks hefur aukist gagnvart öðrum þekktum áhættuhópum svo sem konum af erlendum uppruna.

Þetta kemur fram í niðurstöðum rannsóknar sem var unnin sem hluti af aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar gegn ofbeldi karla gegn konum.

Rannsóknastofnun í barna- og fjölskylduvernd tók að sér framkvæmd verksins og fékk dr. Ingólf V. Gíslason dósent við Háskóla Íslands til að framkvæma rannsóknina.

Rannsóknin fór fram með þeim hætti að rætt var við starfsfólk heilbrigðisstofnana sem líklegast þótti til að hafa yfirlit yfir stöðu þessara mála á sinni stofnun.

Áhugi hefur áhrif

Heilbrigðisstarfsfólk er mjög sjálfstætt í vinnu sinni með skjólstæðingum og því er það í raun bundið áhuga og þekkingu hvers og eins hvort spurt er eða hvaða þættir geta valdið grunsemdum.

Oft var nefnt í viðtölum að ofbeldi hefði afar sjaldan komið upp í samskiptum við skjólstæðinga jafnvel þannig að ekki var munað eftir nema einu til tveimur tilfellum á áratug eða jafnvel enn lengra aftur í tímann. Það er mögulega þess vegna sem ekki hafi verið litið svo á að eðlilegt væri að taka upp skimun.

Í ljósi sárafárra tilfella þar sem ofbeldi hefur komið fram er ekki um að ræða neina sérstaka tilfinningu fyrir því hvort málum fari fjölgandi eða fækkandi. Að auki væri alls ekki sjálfgefið að upplýsingar um ofbeldisreynslu skjólstæðings væru í sjúkrasögu hans, þær gætu verið skráðar hjá viðkomandi heilbrigðisstarfsmanni með öðrum hætti.



Þekkingu skortir

Flestir heilbrigðisstarfsmenn sem rætt var við töldu að nokkuð skorti á þekkingu hjá starfsfólki á málaflokknum. Því væri endurmenntun eða námskeið vel þegið þar sem meðal annars væri farið yfir hugsanlegar vísbendingar um að kona búi við ofbeldi, áhættuhópa og hvernig bæri að nálgast skjólstæðinga, það er hvenær ætti að spyrja og hvernig. Margir heilbrigðisstarfsmenn nefndu að fyrirstaðan gagnvart skimum væri ef til vill mest hjá þeim sjálfum, ef spurt væri eðlilega og af sjálfsöryggi þá væri svarað á sama hátt.

Niðurstöður rannsóknarinnar verða kynntar á fundi í Iðnó klukkan 13.15 í dag. Ingólfur kynnir þar niðurstöður sinnar rannsóknar. Guðrún H. Sederholm er einnig yfir niðurstöður rannsóknar sem hún gerði á þjónustu félagasamtaka sem aðstoðar konur sem beittar hafa verið ofbeldi í nánum samböndum.