Vill ákvæði um dýravernd í stjórnarskrá Íslands

Dýravernd er fyrir borð borin og setja þarf ákvæði í stjórnarskrá til að tryggja velferð dýra á Íslandi. Þetta er mat Árna Stefáns Árnasonar sem er að ljúka við meistararitgerð sína um íslensku dýraverndarlögin, við lagadeild Háskólans í Reykjavík.

Víða um heim hafa dýraverndunarsinnar barist fyrir því að verndun dýra verði stjórnarskrárbundin. Eftir því sem Árni Stefán kemst næst er það þó aðeins í Þýskalandi sem slík ákvæði hafa verið sett. Í þýsku stjórnarskránni segir nú: „Ríkið er ábyrgt fyrir því að vernda náttúrulegan grundvöll lífs og dýra í þágu komandi kynslóða." Ákvæðið var sett inn eftir miklar umræður meðal þýskra stjórnmálamanna í heilan áratug. Þrátt fyrir að dýravernd sé bundin í þýsk lög þótti ástæða til að ganga skrefinu lengra.

Á Íslandi eru refsingar við brotum á lögum um dýravernd heldur vægar og lítt skilgreindar. Í 19. grein laganna sem eru frá árinu 1994 segir: „Brot gegn lögum þessum eða reglugerðum, sem settar eru með stoð í þeim, varða sektum eða fangelsi allt að einu ári. Ef brot er stórfellt eða ítrekað getur það varðað fangelsi allt að tveimur árum. Hlutdeild í brotum og tilraun til brota á lögum þessum er refsiverð."

Þetta er þó ekkert skilgreint nánar. Þannig er er ekki skýrt í lögum hvað telst vera stórfellt brot og enginn rammi settur fyrir sektargreiðslur.

Árni Stefán segir fá dýraverndunarmál koma til kasta dómstóla og þegar aðilar eru fundnir sekir séu dómarnir furðulega vægir.

Á síðasta ári féllst Héraðsdómur Austurlands á tillögu ákæruvalds um sekt þar sem bóndi var fundinn sekur um gróf brot gegn dýraverndarlögum. Lögregla og dýralæknir fundi nokkur hræ af lömbum í mikilli for á gólfi fjárhússins. Úti var mikill óþefur í lofti vegna rotnandi hræja en í námunda við fjárhúsin fundust þrettán lambshræ til viðbótar. Þar fundust einnig tvö hundsræ og við íbúðarhús bóndast var hluti úr beinagrind af hrossi. Bóndanum var gert að greiða 80 þúsund krónur í sekt.