Lagt til að rökstyðja verði uppsögn

Þingmenn úr fjórum flokkum af fimm á Alþingi, hafa lagt fram tillögu til þingslályktunar, um að samþykkt Alþjóðavinnumálastofnunarinnar um uppsögn starfs verði fullgilt hér á landi. Enginn þingmaður Sjálfstæðisflokksins er á tillögunni.

Samþykktin er þekkt undir heitinu samþykkt númer 158. Hún felur í sér að atvinnurekandi verði að rökstyðja uppsögn starfsmanns, sé óskað eftir því. Þá megi ekki segja starfsmanni upp nema fyrir því séu gildar ástæður; í sambandi við hæfni eða hegðun starfsmannsins, eða rekstrarlegum ástæðum hjá viðkomandi fyrirtæki eða stofnun.

Þá eru líka tilgreind í samþykktinni ýmis atriði sem ekki teljist gild ákvæði uppsagnar; þar eru nefndir þættir eins og aðild eða þátttaka í stéttarfélagi, að gegna stöðu trúnaðarmanns, að bera fram kæru eða taka þátt í málsókn á hendur atvinnurekenda. Enn fremur er nefnt að þjóðerni, þungun, fjarvistir í fæðingarorlofi, fjölskylduábyrgð og stjórnmálaskoðanir teljist aldrei gild ástæða uppsagnar úr starfi.

Fleira er nefnt, en fram kemur í greinargerð, að fullgilding samþykktarinnar myndi gerbreyta stöðu íslensks launafólks til hins betra. Samþykkt alþjóðavinnumálastofnunarinnar er frá 1982. En tillaga um að hún verði fullgilt hefur verið flutt að minnsta kosti fjórum sinnum á Alþingi. Þrjátíu og fimm ríki hafa fullgilt hana; þar á meðal Svíþjóð og Finnland; byggt er á svipuðum reglum í Noregi og Danmörku.

Flutningsmenn segja ljóst að samtök atvinnurekenda hafi verið andvíg því að samþykktin yrði fullgilt og talið að hún dragi úr sveigjanleika í íslensku atvinnulífi. ASÍ og SA létu raunar bóka, við kjarasamninga 2008, sátt um fyrirkomulag uppsagna. Bókunin sé nátengd efni samþykktar Alþjóðavinnumálastofnunarinnar.