Óttast hrun í bóksölu með hærri virðisauka

Bókaútgefendur eru uggandi vegna hugmynda um hækkun á virðisaukaskatti á bókum úr 7 prósentum í 25,5 prósent. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefur meðal annars lagt slíkt til. Kristján B. Jónasson, formaður Félags íslenskra bókaútgefenda, birti grein um málið í Fréttablaðinu á miðvikudag en hann segir að sala á bókum gæti dregist mikið saman í kjölfar hækkunar.

„Ef tillagan gengur eftir og skatturinn verður hækkaður úr 7 prósentum í 25,5 prósent, eins og lagt er til í skýrslunni, þá er það mjög mikil hækkun fyrir svona viðkvæma vöru," segir Kristján. „Ef við tökum fjölskyldu með tvö börn á framhaldsskólaaldri sem kaupir notaðar námsbækur þá ver slík fjölskylda á ári, varlega áætlað, þrjátíu þúsund krónum í námsbækur fyrir hvort barn. Hækkunin myndi auka bókakostnað fyrir slíka fjölskyldu um tíu þúsund," segir Kristján enn fremur.

Þann 12. júlí síðastliðinn birti fjármálaráðuneytið skýrslu um íslenska skattkerfið sem AGS hafði unnið fyrir ráðuneytið. Ein af tillögum skýrsluhöfundar er að leggja niður svokallaðar „óvenjulegar undanþágur" frá almennri virðisaukaskattsprósentu sem er 25,5 prósent. Lagt er til að lægsta þrep skattsins, sem nú er sjö prósent, verði hækkað í fjórtán prósent og nái þá einungis yfir matvöru á meðan allt annað beri 25,5 prósenta skatt.

Í grein sinni bendir Kristján á að í upphafi árs 2009 hafi stjórnvöld í Lettlandi hækkað virðisaukaskatt á bækur úr fimm prósentum í 21 prósent. Í kjölfarið hafi heildarvelta bókaútgáfunnar þar í landi dregist saman um 35 prósent að meðaltali. Spurður hvort búast megi við sams konar áhrifum hérna segir Kristján:

„Ég væri nú að ýkja ef ég segði að hækkunin hér væri líkleg til að hafa svona mikil áhrif en hún færi beint út í verðlagið sem myndi valda því að bóksala drægist töluvert mikið saman." Kristján segist hafa rætt við bóksala hér á landi um málið og þeir hafi reiknað út að ef 15 til 20 prósent af heildarkökunni hverfi, sem svartsýnustu spár gera ráð fyrir, þá sé þetta bara búið og ekki verði mögulegt að reka þessi fyrirtæki með sama hætti og áður.

Sigurður Pálsson, rekstrarstjóri Bóksölu stúdenta sem flytur inn erlendar kennslubækur fyrir háskólanema, segir hækkun koma nemendum mjög illa. „Að sjálfsögðu hef ég áhyggjur," segir Sigurður og bætir við að þetta þýði rúmlega sautján prósenta verðhækkun fyrir þennan viðkvæma hóp. „Ég er nú ekki mikið búinn að hugsa um þetta þar sem þetta liggur ekki fyrir en verði af þessu hef ég miklar áhyggjur af stúdentum," segir Sigurður.

magnusl@frettabladid.is