Dómarar fái auknar heimildir í forsjármálum

Margvíslegar breytingar eru lagðar til á gildandi barnalögum í frumvarpi nefndar sem fór fyrir lög um forsjá barna, búsetu og umgegni.  Breytingarnar varða meðal forsjá stjúp- og sambúðarforeldra, heimildir dómara í forsjármálum, hlutverk foreldra, ráðgjöf og sáttameðferð hjá sýslumönnum og ákvæði um umgengnisrétt.

Nefndin var skipuð var í desember 2008 og hefur nú skilað Rögnu Árnadóttur dómsmála- og mannréttindaráðherra tillögum sínum að breytingum á lögunum með frumvarpi og ítarlegri greinargerð.

Lagt er til að dómurum verði veitt heimild til þess að ákveða að foreldrar skuli fara sameiginlega með forsjá barns, þótt annað foreldra sé því andvígt. Þetta á við ef dómari telur þær aðstæður fyrir hendi að sameiginleg forsjá  geti þjónað hagsmunum barns.

Einnig er lagt til að dómurum verði veitt heimild til þess að leysa sérstaklega úr ágreiningi foreldra um lögheimili án þess að forsjármál sé rekið samhliða. Ekki er á hinn bóginn lagt til að barn geti átt lögheimili á tveimur stöðum samtímis.

Í frumvarpinu eru hlutverk foreldra afmörkuð nánar miðað við gildandi lög og heimildir hvors um sig gerðar skýrari. Meðal annars er lagt til að tekin verði af öll tvímæli um að lögheimilisforeldri geti ákveðið búsetu barns innanlands. Það þýðir að ekki þurfi samþykki umgengnisforeldris fyrir lögheimilisbreytingu.

Þá gerir nefndin þá tillögu að foreldrum verði gert skylt að leita sátta hjá sáttamanni áður en unnt er að krefjast úrskurðar eða höfða mál um forsjá, lögheimili, umgengni, dagsektir eða aðför. Takist sættir ekki gefur sáttamaður út sáttavottorð sem gildir í sex mánuði. Markmiðið með sáttameðferðinni er að hjálpa foreldrum að gera samning um þá lausn máls sem barni er fyrir bestu.