Segir stríð vera nauðsyn

„Trúin á það að friður sé æskilegur dugar sjaldnast til þess að öðlast hann," sagði Barack Obama Bandaríkjaforseti þegar hann tók við friðarverðlaunum Nóbels í Ósló.

„Ofbeldislaus hreyfing hefði ekki getað stöðvað hersveitir Hitlers. Samningaviðræður geta ekki sannfært leiðtoga Al Kaída um að leggja niður vopn," sagði Obama.

Hins vegar viðurkenndi hann að stríð hefði alltaf óbærilegan kostnað í för með sér. „Engu skiptir hvernig stríð er réttlætt, það er alltaf ávísun á mannlegan harmleik."

Hann dró heldur ekkert undan þegar hann minntist á hermennina, sem hann hefur nýlega ákveðið að senda til Afganistans: „Sumir þeirra munu drepa, sumir verða drepnir."

Hins vegar lagði hann áherslu á að reyna þyrfti allar aðrar leiðir áður en gripið væri til þess ráðs að fara í stríð. Áður en Obama mætti til verðlaunaafhendingarinnar sagðist hann telja að margir aðrir ættu þau frekar skilið en hann sjálfur.

Norðmenn voru margir hverjir ósáttir við að Obama skyldi ekki hafa þegið matarboð hjá Haraldi Noregskonungi, eins og löng hefð er fyrir þegar friðarverðlaun Nóbels eru afhent.

Hann brá einnig út af ýmsum öðrum venjum, sem fylgt hafa verðlaunaafhendingunni áratugum saman. Hann efndi ekki til blaðamannafundar, bauð ekki upp á sjónvarpsviðtal og kom hvorki fram á friðarsamkomu barna né tónleikum, eins og fyrri verðlaunahafar hafa gert. Hann mætti heldur ekki í kvöldmat með norsku Nóbelsverðlaunanefndinni og fór ekki að skoða sýningu sem sett hefur verið upp honum til heiðurs.

„Af öllu því sem hann hefur afboðað tel ég verst að hann skuli afboða hádegisverð með konunginum," sagði Siv Jensen, leiðtogi norska Framfaraflokksins, í viðtali við dagblaðið Verdens Gang.

Samkvæmt skoðanakönnun blaðsins telja 44 prósent Norðmanna Obama hafa sýnt dónaskap með því að setjast ekki að snæðingi með Haraldi konungi.

Í Stokkhólmi fór einnig fram Nóbelsverðlaunahátíð í gær þar sem afhent voru verðlaun í bókmenntum, efnafræði, eðlisfræði, læknisfræði og hagfræði.

gudsteinn@frettabladid.is