Sérstakur saksóknari rannsaki gengisfallið

„Ég tel ástæðu til þess að rannsóknarnefndin athugi gjaldmiðlasamningana sérstaklega. Hún á að gera það,“ segir Eiríkur Tómasson hjá Þorbirni í Grindavík og varaformaður Landssambands íslenskra útvegsmanna, og vísar til sérstakrar þriggja manna rannsóknarnefndar.

Hann segir marga telja að eigendur bankanna hafi látið selja útflutningsfyrirtækjum og lífeyrissjóðum samninga sem gerðu ráð fyrir að gengi krónunnar styrkist.

Það þýðir að gerður er samningur um gjaldeyri, þannig að hann er seldur á tilteknum degi með loforði um að hann verði keyptur aftur á tilteknu gengi síðar. Geri menn ráð fyrir að krónan styrkist, er rætt um að taka stöðu með krónunni.

Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri LÍÚ, gengur lengra og segir að í tilviki bankanna sjálfra „sé það verkefni fyrir hinn sérstaka saksóknara að kanna hvort bankarnir hafi verið að veikja krónuna á sama tíma og þeir seldu okkur það sem við töldum vera varnir.“

Kjalar og Exista, sem voru stærstu eigendur Kaupþings, hefðu gert hið gagnstæða.

„Er hægt að kalla þessi vinnubrögð „svikamyllu“?“ spurði Eiríkur og hélt áfram: „Ég veit það ekki, en hvernig er þetta hjá öðrum fyrrum eigendum bankanna, eru einu eignir þeirra stöður gegn krónunni og eru það stöður gegn þjóðinni?“ spyr Eiríkur.

Helstu eigendur bankanna áttu hins vegar einnig hluti í sjávarútvegsfyrirtækjum. Til dæmis á Kjalar HB Granda.

Kjalar og Exista munu samanlagt hafa tekið um tólf hundruð milljóna evra stöðu gegn krónunni í fyrra.

Gengi krónunnar féll verulega allt árið í fyrra fyrir hrunið. Verðbólga jókst og erlendar skuldir heimila og fyrirtækja hækkuðu mikið.

Davíð Oddsson seðlabankastjóri sagði um gengisfallið í lok mars að óprúttnir aðilar hefðu gert atlögu að íslensku fjármálakerfi og Fjármálaeftirlitið hóf rannsókn, sem lítið hefur frést af. Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, nafngreindi síðar fjóra vogunarsjóði sem hefðu átt þátt í gengisfallinu. -ikh