Afskriftir húsnæðislána fari ekki fram í bönkum

Það er „fáránlegt" að láta bankana leita leiða til að aðstoða fólk við að standa í skilum af húnsæðislánum.

Bankarnir hafa þá einu hagsmuni, í slíkri aðgerð, að tryggja hagsmuni bankans.

Svo segir formaður félagsmálanefndar Alþingis, Lilja Mósesdóttir.

„Almenn aðgerð yrði hins vegar mótuð af hagsmunum beggja: skuldara og kröfuhafa. Þannig mætti lágmarka tap skuldaranna, eins og hægt er, en um leið að tryggja að fólk getið haldið áfram að greiða af lánum og haldið eignum sínum," segir hún. Það bjóði einnig upp á mismunun, ef þeir sem taka ákvörðun um niðurskriftir sé sama fólkið og veitti lánin á sínum tíma.

Gísli Tryggvason, talsmaður neytenda, tekur í sama streng; bankarnir eigi ekki að afskrifa húsnæðislán sjálfir. Aðkomu stjórnvalda eða fulltrúa neytenda þurfi til. Hann óttast að annars verði niðurstaðan ekki nógu réttlát og hagkvæm fyrir neytendur.

„Það hefur verið allt of mikið af því á Íslandi að hagur neytenda sé ákvarðaður af fyrirtækjum," segir hann. Sérstakur gerðar­dómur beggja aðila eigi helst að komast að niðurstöðu um þetta.

Talsmaðurinn segir afskriftir skulda ekki eiga að kosta ríkið útgjöld, nema að því leyti sem það er kröfuhafi bankanna. En þeir fá minna út úr bönkunum en ella með niðurfellingu.

Spurður hvort sama eigi við um gengis- og verðtryggð lán, segist hann leggja til sömu málsmeðferð fyrir báðar tegundir lánanna. Þó séu „fleiri og sterkari röksemdir fyrir niðurfærslu gengislána". Þau hafi hugsanlega hafa verið ólögleg, fyrir utan að forsendubrestur hafi orðið við lækkun á gengi krónu.

Már Másson, upplýsingafulltrúi Íslandsbanka, segir að þar sé nú unnið að „leiðréttingu höfuðstóls allra húsnæðislána".

Viðskiptavinum bankans verði boðið að færa gengis- og verðtryggð lán yfir í óverðtryggð lán í íslenskum krónum.

Nánari útfærsla liggur ekki fyrir, en Már segir aðspurður að nýti fólk sér þetta muni það ekki skerða rétt þess til að nýta önnur hugsanleg úrræði frá stjórnvöldum.

Berghildur Erla Bernharðsdóttir, upplýsingafulltrúi Nýja-Kaupþings segir „ljóst að það þarf að afskrifa einhvern hluta skulda".

Almenn stefna um afskriftir sé þó ekki til staðar í bankanum. Ef þetta eigi að gera þurfi línan að koma frá stjórnvöldum og vera samræmd milli fjármálastofnana.

Þær einu upplýsingar fengust hjá fjölmiðlafulltrúa Landsbankans í gær að málin væru „í skoðun" þar á bæ.

Ekki náðist í Gylfa Magnússon, viðskipta- og bankamálaráðherra.

klemens@frettabladid.is