Þenslan kostar fjölskyldur 21 þúsund á mánuði

Tekist var á um efnahagsmálin í landinu í utandagskrárumræðu á Alþingi og ríkisstjórnin sögð bera ábyrgð á auknum skuldum heimilanna og hærri vöxtum með efnahagsstjórn sinni. Stjórnarandstaðan var hins vegar sökuð um hræðsluáróður.

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, formaður Samfylkingarinnar, var málshefjandi í utandagskrárumræðu á Alþingi og benti að á sama tíma og tilkynnt hefði verið um gríðarlegan hagnað bankanna hefði vaxtamunur bankanna aldrei verið meiri. Benti hún á að skuldir heimilanna hefðu aukist um 1000 milljarða í tíð núverandi ríkisstjórnar og að í árslok 2006 hafi heimilin í landinu skuldað 44 milljörðum meira en í byrjun árs 2006 vegna verðbólgunnar sem verið hefði vegna þenslunnar í landinu. Þetta væru skuldir sem legðust á höfuðstól lána.

Benti Ingibjörg enn fremur á að Seðlabankinn krefðist þess að bankarnir hækkuðu vexti sína til þess að draga úr þenslu í samfélaginu en slíkt yki greiðslubyrði heimilanna meðal annars vegna hækkandi vaxta af yfirdrætti. Á árinu 2007 myndi greiðslubyrði heimilanna aukast um 21,7 milljarða sem þýddi um 250 þúsund meira í afborgunum og vexti, um 21 þúsund krónur á mánuði. Þetta væri herkostnaður óábyrgrar efnahagsstefnu en ekki augnabliksástand eins og Jón Sigurðsson, formaður Framsóknarflokksins og viðskiptaráðherra, hefði sagt.

Spurði Ingibjörg Sólrún forsætisráðherra hvað ríkistjórnin ætlaði að gera til þess að takast á við aukna greiðslubyrði heimilanna vegna verðbólgu og hærri vaxta.

Geir H. Haarde forsætisráðherra sagði það álit manna að íslenskst efnahagslíf væri níðsterkt og fyrir því væru þrjár ástæður. Efnahagslífið væri sveigjanlegt og gæti lagað sig að breyttum aðstæðum fljótt, staða ríkissjóðss væri sterk þar sem skuldir hans hefðu minnkað hröðum skrefum og þá byggju Íslendingar við efnað lífeyrissjóðakerfi.

Geir sagði enn fremur að tölur bankanna um hagnað á síðasta ári væru ánægjulegar og að þær myndu skila sér í skattgreiðslum til ríkisins. Hagnaður þeirra væri vitnisburður um gott efnahagslíf hér á landi.

Þá sagði Geir að fjárfestingar í virkjunum og áliðnaði hefðu leitt til ákveðinnar spennu í kerfinu en að nú værum við komin fyrir vind í kerfinu og rólegri tímar fram undan. Gert væri ráð fyrir að verðbólgumarkmið Seðlabankans næðust um mitt þetta ár.

Spurði hann stjórnarandstöðuna hvort það hefðu verið mistök að lækka skatta á fólk og bæta kjör aldraðara, lækka skatta á matvæli og sömuleiðis eignaskatt ásamt því að hækka barnabætur um 60 prósent á árunum 2006 og 2007

Þuríður Backman, þingkona Vinstri - grænna - sagði ráðherra flytja sömur ræður og áður. Vissulega hefði staða ríkissjóðs batnað en einnig yrði að horfa til skulda fyrirtækja og heimilanna. Rót vandans væri hins vegar sú að ekki myndi slokkna á þensluástandinu ef vætingar væru í hagkerfinu um áframhaldandi stóriðju eins og útlit væri fyrir.

Jón Sigurðsson viðskiptaráðherra sagði ríkisstjórnina hafa sagt í upphafi kjörtímabils að þensla yrði á því en hún hefði aukist vegna innkomu bankanna á íbúðalánamarkað. Sagði hann krónuna hafa skilað sínu og að ekki mætti láta undan hrekjast í málefnum hennar. Tók hann enn fremur undir orð forsætisráðherra um að stór skref hefðu verið stigin í velferðarmálum og lækkun matarskatta á kjörtímabilinu.