Gjaldþrot og launalækkanir

Gengi íslensku krónunnar hefur ekki mælst hærra í meira en áratug og er farið að hafa sífellt meiri áhrif á stöðu útflutningsgreinanna. Að sögn Friðriks J. Arngrímssonar, framkvæmdastjóra Landssambands íslenskra útvegsmanna, segir að hátt gengi krónunnar hafi þegar haft gríðarlega skaðleg áhrif á sjávarútveginn. "Þótt staðan sé misslæm innan greinarinnar hefur framlegð og hagnaður fyrirtækja minnkað og víða er verulegur taprekstur," segir Friðrik. Hann styrk krónunnar eiga stærsta þáttinn í því en einnig spili hækkandi olíuverð, minnkandi veiði og lágt afurðaverð inn í. "Styrkur krónunnar er það sem veitir náðarhöggið" segir Friðrik. Hann segir að staðan sé erfiðust í rækjunni þar sem mörg fyrirtæki hafi orðið gjaldþrota, verksmiðjum lokað og útgerð hætt. "Það er ljóst að þetta dregur allan mátt úr fyrirtækjum og hefur gríðarleg áhrif á starfsfólk. Sjómenn eru beintengdir við afurðaverð svo þetta kemur beint við þá," segir Friðrik. Hann segir að ástandið sé farið á hafa enn víðtækari áhrif og sé farið að bitna á þjónustu í kring um sjávarútveginn og hafa áhrif á sveitarfélög. Sævar Gunnarsson formaður Sjómannasambandsins segir að sjómenn séu við það að gefast upp. "Laun sjómanna hafa dregist saman um 15 til 20 prósent frá því 2002 á meðan laun annarra hafa verið að hækka," segir Sævar. Ástæðuna segir hann fyrst og fremst styrk krónunnar en jafnframt lækkandi afurðarverð og hækkandi olíuverð. "Það er þungt hljóð í sjómönnum. Þetta hreinlega getur ekki gengið til frambúðar. Menn sem hafa verið á sjó í áratugi eru að gefast upp því þeir hafa það orðið betra í landi," segir hann. Ingimundur Friðriksson, aðstoðarbankastjóri Seðlabanka Íslands, segir aðspurður að ekki sé á döfinni hjá Seðlabankanum að bregðast við háu gengi krónunnar.