Áróðursmyndir Hitlers um Ísland 12. september 2004 00:01 Sjötíu ára gamlar áróðursmyndir um Ísland, sem fundust í ríkissafni Hitlersstjórnarinnar, er meðal þess sem Kvikmyndasafn Íslands sýnir í Bæjarbíói um þessar mundir. Áróðursmyndirnar voru gerðar með það fyrir augum að útlista kosti landvinninga á fjarlægum slóðum. Myndirnar eru fjórar, um tíu mínútur að lengd, og hafa aldrei áður verið sýndar á tjaldi og í fullri lengd hér á landi. Erlendur Sveinsson kvikmyndagerðarmaður hafði uppi á þeim árið 1978 hjá austur-þýska kvikmyndasafninu sem geymdi ríkissafn Hitlersstjórarinnar. Þar var honum sagt að tilgangur með gerð myndanna hefði verið að nýta þær í áróðursskyni, eða vekja áhuga þýsku þjóðarinnar á fjarlægum löndum. Tópis-Klang Film gaf myndirnar út og kallaði þær „menningarmyndir“ en sá sem var yfir því kvikmyndafyrirtæki á þeim tíma var enginn annar en Göbbels, áróðursmálaráðherra Þýskalands. Myndirnar voru hins vegar gerðar undir stjórn Austur-Þjóðverjans Pauls Burkert sem notaði alls kyns starfsheiti eins og doktor í ljósmyndum og vísindamaður í málefnum Norðurslóða. Hann fékk ýmis fyrirtæki til að kosta vísindaleiðangra til Íslands og kom hingað 1934 og 1935 með það í huga að rannsaka land og þjóð og kvikmynda. Það gerði hann og gaf að auki út tvær bækur um Ísland. Atvinnuvegirnir, jarðvarmi og vatnsföll voru meðal efnistaka Burkerts. Erlendur segir það alveg sérstaka tilfinningu að sjá þessar myndir, sem teknar eru á 35mm filmu, uppi á kvikmyndatjaldinu. Hann á því von á að myndirnar verði sýndar áfram á vegum Kvikmyndasafnsins í alls konar samhengi. Þar er meðal annars að finna einstakar myndar, teknar um borð í gamla Gullfossi og myndskeið af Landspítalanaum sem eru líklega með fyrstu myndum sem þar voru teknar. Fréttir Innlent Mest lesið „Farðu nú að hætta þessu þvaðri viðrinið þitt“ Innlent Bað um íslensku á Hard Rock en kvöldið endaði hjá lögreglu Innlent Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Erlent Þorgerður varar ESB við nýjum aðildarskilmálum Innlent „Ef þessum skipum verður ógnað þá verður brugðist við því“ Innlent „Allir eru reiðubúnir að hætta á handtöku“ Innlent Segir ríkisvaldið hafa fallið á lyfjaprófi Innlent Úlfar vill verða lögreglustjóri á ný Innlent „Hlægilegt þvaður gegn lýðræði!“ Innlent Bræður hvor sínum megin við hagræðinguna í borginni Innlent Fleiri fréttir Orðinn Háskóli Íslands á Hólum Gagnrýnir að skipinu hafi ekki verið vísað frá Svavar Pálsson ráðinn sveitarstjóri Húnabyggðar „Ekkert sérstaklega ánægð“ þegar hún sá hnífinn Margrét Kristín skipuð lögreglustjóri á Suðurnesjum „Við verðum bara að horfast í augu við smæð okkar“ Lokar fyrir aðgengi að Reykjafossi og Fossalaug Gagnrýnir Landhelgisgæsluna vegna Bandero og ýtukarl á áttræðisaldri „Allir eru reiðubúnir að hætta á handtöku“ Fósturfaðirinn áfram í gæslu Leiðrétta rangar kröfur um kílómetragjald af seldum bílum „Hlægilegt þvaður gegn lýðræði!“ Handtekinn í Reykholti vegna kannabisræktunar Bað um íslensku á Hard Rock en kvöldið endaði hjá lögreglu Fær ekki áheyrn í Hæstarétti eftir að hann kallaði konu „svertingjatussu“ Þorgerður varar ESB við nýjum aðildarskilmálum Rigningu spáð í Reykjavík alla vikuna og fólk á leið austur „Ræddum að þetta gæti verið kveðjugjöf“ Erfiðar aðstæður þegar göngumaður slasaðist á leið í Hrafntinnusker Reglugerðin rétt ókomin: „Auðvitað er þetta áfellisdómur yfir réttarframkvæmd á Íslandi“ Þór með Bandero í gæslu á hvalamiðum „Held að foreldrar hafi bara tekið þetta til sín“ „Farðu nú að hætta þessu þvaðri viðrinið þitt“ Fresta framkvæmdum á brúnni vegna vætutíðar Úlfar vill verða lögreglustjóri á ný „Ef þessum skipum verður ógnað þá verður brugðist við því“ Þór kominn að Bandero og fylgir honum eftir Segir ríkisvaldið hafa fallið á lyfjaprófi Væta með köflum í flestum landshlutum Handtekinn ölvaður á rafhlaupahjóli Sjá meira
Sjötíu ára gamlar áróðursmyndir um Ísland, sem fundust í ríkissafni Hitlersstjórnarinnar, er meðal þess sem Kvikmyndasafn Íslands sýnir í Bæjarbíói um þessar mundir. Áróðursmyndirnar voru gerðar með það fyrir augum að útlista kosti landvinninga á fjarlægum slóðum. Myndirnar eru fjórar, um tíu mínútur að lengd, og hafa aldrei áður verið sýndar á tjaldi og í fullri lengd hér á landi. Erlendur Sveinsson kvikmyndagerðarmaður hafði uppi á þeim árið 1978 hjá austur-þýska kvikmyndasafninu sem geymdi ríkissafn Hitlersstjórarinnar. Þar var honum sagt að tilgangur með gerð myndanna hefði verið að nýta þær í áróðursskyni, eða vekja áhuga þýsku þjóðarinnar á fjarlægum löndum. Tópis-Klang Film gaf myndirnar út og kallaði þær „menningarmyndir“ en sá sem var yfir því kvikmyndafyrirtæki á þeim tíma var enginn annar en Göbbels, áróðursmálaráðherra Þýskalands. Myndirnar voru hins vegar gerðar undir stjórn Austur-Þjóðverjans Pauls Burkert sem notaði alls kyns starfsheiti eins og doktor í ljósmyndum og vísindamaður í málefnum Norðurslóða. Hann fékk ýmis fyrirtæki til að kosta vísindaleiðangra til Íslands og kom hingað 1934 og 1935 með það í huga að rannsaka land og þjóð og kvikmynda. Það gerði hann og gaf að auki út tvær bækur um Ísland. Atvinnuvegirnir, jarðvarmi og vatnsföll voru meðal efnistaka Burkerts. Erlendur segir það alveg sérstaka tilfinningu að sjá þessar myndir, sem teknar eru á 35mm filmu, uppi á kvikmyndatjaldinu. Hann á því von á að myndirnar verði sýndar áfram á vegum Kvikmyndasafnsins í alls konar samhengi. Þar er meðal annars að finna einstakar myndar, teknar um borð í gamla Gullfossi og myndskeið af Landspítalanaum sem eru líklega með fyrstu myndum sem þar voru teknar.
Fréttir Innlent Mest lesið „Farðu nú að hætta þessu þvaðri viðrinið þitt“ Innlent Bað um íslensku á Hard Rock en kvöldið endaði hjá lögreglu Innlent Hafi komið líki stúlkunnar fyrir í ferðatösku Erlent Þorgerður varar ESB við nýjum aðildarskilmálum Innlent „Ef þessum skipum verður ógnað þá verður brugðist við því“ Innlent „Allir eru reiðubúnir að hætta á handtöku“ Innlent Segir ríkisvaldið hafa fallið á lyfjaprófi Innlent Úlfar vill verða lögreglustjóri á ný Innlent „Hlægilegt þvaður gegn lýðræði!“ Innlent Bræður hvor sínum megin við hagræðinguna í borginni Innlent Fleiri fréttir Orðinn Háskóli Íslands á Hólum Gagnrýnir að skipinu hafi ekki verið vísað frá Svavar Pálsson ráðinn sveitarstjóri Húnabyggðar „Ekkert sérstaklega ánægð“ þegar hún sá hnífinn Margrét Kristín skipuð lögreglustjóri á Suðurnesjum „Við verðum bara að horfast í augu við smæð okkar“ Lokar fyrir aðgengi að Reykjafossi og Fossalaug Gagnrýnir Landhelgisgæsluna vegna Bandero og ýtukarl á áttræðisaldri „Allir eru reiðubúnir að hætta á handtöku“ Fósturfaðirinn áfram í gæslu Leiðrétta rangar kröfur um kílómetragjald af seldum bílum „Hlægilegt þvaður gegn lýðræði!“ Handtekinn í Reykholti vegna kannabisræktunar Bað um íslensku á Hard Rock en kvöldið endaði hjá lögreglu Fær ekki áheyrn í Hæstarétti eftir að hann kallaði konu „svertingjatussu“ Þorgerður varar ESB við nýjum aðildarskilmálum Rigningu spáð í Reykjavík alla vikuna og fólk á leið austur „Ræddum að þetta gæti verið kveðjugjöf“ Erfiðar aðstæður þegar göngumaður slasaðist á leið í Hrafntinnusker Reglugerðin rétt ókomin: „Auðvitað er þetta áfellisdómur yfir réttarframkvæmd á Íslandi“ Þór með Bandero í gæslu á hvalamiðum „Held að foreldrar hafi bara tekið þetta til sín“ „Farðu nú að hætta þessu þvaðri viðrinið þitt“ Fresta framkvæmdum á brúnni vegna vætutíðar Úlfar vill verða lögreglustjóri á ný „Ef þessum skipum verður ógnað þá verður brugðist við því“ Þór kominn að Bandero og fylgir honum eftir Segir ríkisvaldið hafa fallið á lyfjaprófi Væta með köflum í flestum landshlutum Handtekinn ölvaður á rafhlaupahjóli Sjá meira