Synjun Suður­lands­brautar gæti tafið fyrstu lotu Borgarlínu

„Þetta er mikilvægur partur af fyrstu lotu Borgarlínunnar. Þetta eru alls sex lotur. En fyrsta lotan er ætlað að vera tilbúin 2031. Þetta getur haft áhrif á tímalínurnar,“ segir Atli.

Hann segir áhrifin ráðast af því hvaða breytingar borgin vilji gera á tillögunni.

„Það fer vissulega eftir því hverjar breytingarnar eru hérna sem borgin er að hugsa sér.“

Borgarlínan er hágæða almenningssamgöngukerfi á höfuðborgarsvæðinu þar sem vagnar eiga að aka að mestu í sérrými og fá aukinn forgang í umferðinni. Tillagan fyrir Suðurlandsbraut gerði ráð fyrir Borgarlínu í miðju götunnar og einni akrein fyrir almenna bílaumferð í hvora átt.

Umferð muni að einhverju leyti leita annað

Áhyggjur íbúa í nærliggjandi hverfum hafa meðal annars snúið að því að umferð af Suðurlandsbraut leiti inn í húsagötur verði akreinum fækkað eða umferðarskipulagi breytt.

Atli segir að þetta hafi verið skoðað í undirbúningi verkefnisins.

„Það er búið að gera umferðargreiningar á því, bæði með líkönum og svo rauntímagögnum um hvernig þetta er í dag,“ segir Atli.

Hann segir þó ekki hægt að segja nákvæmlega fyrir um hvernig umferðin muni dreifast.

„Það er enginn með þessa kristalskúlu en auðvitað mun umferðin eitthvað aukast.“

Atli segir jafnframt óhjákvæmilegt að einhver hluti ökumanna leiti annarra leiða.

„Það verður einhver vöxtur. Það er alltaf eitthvað um að fólk leiti annað. Þú þekkir þetta sjálfur, þú ert á bílnum, þú ert stundum að djöggla með leiðir,“ segir Atli.

Hann segir höfuðborgarsvæðið standa frammi fyrir miklum vexti og að samgöngukerfið þurfi að taka mið af því.

„Við erum með borg hérna í örum vexti. Hvað ætlum við að gera í því? Ætlum við að reyna að aðlagast því eitthvað? Við erum að skipuleggja hérna fjörutíu þúsund manna byggð fyrir austan okkur, í Ártúnshöfðanum, í Mosfellsbæ, á Keldum.“

Samtal við rekstraraðila hefði mátt hefjast fyrr

Fyrirtækjaeigendur við Suðurlandsbraut hafa einnig lýst áhyggjum af áhrifum framkvæmdanna á rekstur, bílastæði og aðgengi að fyrirtækjum.

Atli segir verkefnið hafa átt samtal við lóðarhafa á svæðinu, en að samtal við rekstraraðila hefði mátt hefjast fyrr.

„Við tókum nýverið fund með rekstraraðilum í gegnum þeirra samtök. Ég tel að rekstraraðilar séu mjög margir á svæðinu og við þurfum að átta okkur á því hvað er raunhæft og hvað ekki í því,“ segir Atli.

Hann segir sjónarmið rekstraraðila að miklu leyti hafa verið þekkt í gegnum samtöl við lóðarhafa, sem séu færri og auðveldara sé að ræða beint við.

„Það samtal hefði vissulega mátt vera fyrr af því að það var gott samtal og gott að heyra þeirra sjónarmið.“

Atli segir að hægt sé að gera ákveðnar aðlaganir á útfærslunni, meðal annars við stíga, bílastæði og aðkomu að lóðum. Það eigi þó eftir að koma í ljós hversu miklar breytingar borgin vilji gera.

„Það eru vissulega bílastæði sem þarf að fækka miðað við þessa lausn. En það er hægt að gera ákveðnar breytingar, mismiklar, en hverjar þær nákvæmlega eru á eftir að koma í ljós.“

Varar við lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með

Nýi meirihlutinn hefur viljað skoða aðrar útfærslur á Suðurlandsbraut, meðal annars hvort færa megi Borgarlínuna úr miðju götunnar og út í jaðar hennar, til að halda betur í núverandi akreinafjölda fyrir bíla.

Atli segir slíka breytingu ekki einfalda. Ef halda eigi tveimur akreinum fyrir bíla í hvora átt og koma Borgarlínu fyrir til hliðar þurfi í raun að koma allt að sex akreinum í gegnum gatnamót á köflum.

Hann nefnir sérstaklega gatnamótin við Reykjavíkurveg.

„Þegar við förum ofan í saumana á þessu, þá áttum við okkur á því sem samfélag að það eru miklar áskoranir í því. Það er erfitt með öruggum hætti að koma til dæmis sex akreinum í gegnum gatnamótin, sjáðu fyrir þér bara Reykjavíkurveginn,“ segir Atli.

Hann segir verkefnið hafa komist snemma að þeirri niðurstöðu að ekki væri æskilegt að ráðast í umfangsmiklar breytingar á tilteknum gatnamótum.

„Við eigum ekki að rífa þau upp með rótum vegna þess að það er mikill kostnaður.“

Atli segir að ef Borgarlínan verði færð út í jaðar götunnar og reynt verði að halda sama fjölda akreina fyrir bíla sé komin fram önnur og lakari lausn.

„Þá erum við komin í lausn sem Borgarlínuverkefnið mælir ekki með, bara vegna umferðaröryggis. Þessi lausn sem hefur verið teiknuð og liggur á borðinu er best fyrir flæði og aðgengi allra ferðamáta.“

Þjóðarhöllin kallar á stóra stöð

Málið tengist einnig fyrirhugaðri þjóðarhöll í Laugardal. Atli segir synjun deiliskipulagsins ekki setja hugmyndir um þjóðarhöllina sjálfa í uppnám, en hún geti haft áhrif á hvernig Borgarlínustöð við höllina verði útfærð.

Hann segir samtal við þjóðarhallarverkefnið enn á viðkvæmu stigi.

„Við þurfum að fara í samtal við þetta verkefni sem Covid og ÍAV eru líklega að fara af stað með. Það er ekki alveg vitað, ég held að útboðsferlið sé ekki alveg klárt. En nú er komin einhver gróf hugmynd um þennan þjóðarvöll og það er frábært vegna þess að þá getum við kannski farið að hefja það samtal af alvöru.“

Við þjóðarhöllina er gert ráð fyrir stærri Borgarlínustöð en víða annars staðar, enda eigi hún að geta tekið við miklum fjölda fólks á stórum viðburðum.

„Þarna erum við með staðsetta stöð af stærri gerðinni vegna þess að þarna þurfum við að geta þjónustað mjög stóra viðburði. Þannig að það er tvöfaldur brautarpallur,“ segir Atli.

Hann nefnir heimsmeistaramót í handbolta í þessu samhengi og segir mikilvægt að stöðin verði tilbúin til að þjóna slíkum viðburðum.

„Við viljum í rauninni vera með stöðina klára til þess að þjónusta það mót.“

Þriðji hönnunarfasi bíður

Atli segir Suðurlandsbrautina hafa verið lengi í undirbúningi. Hugmyndin um að setja almenningssamgöngur í miðju götunnar og hafa almenna bílaumferð í einni akrein í hvora átt hafi mótast í kjölfar uppfærslu aðalskipulags Reykjavíkur árið 2013.

Hann segir tvo hönnunarfasa þegar að baki á Suðurlandsbrautinni en þann þriðja bíða þess að deiliskipulag liggi fyrir.

„Við hefjum hann ekki fyrr en deiliskipulagstillagan er staðfest. Það er bara almenn skynsemi. Við erum ekki að fara í útboð og búa til verkgögn fyrr en við erum komin með ákveðna línu í því,“ segir Atli.

Hann segir því enn óljóst hversu miklum töfum synjunin valdi.

„Það er það sem er í rauninni að dragast núna. Það er óvíst hversu mikill tími það verður.“

Atli segir synjunina þó ekki hafa komið mjög á óvart, enda hafi nýr meirihluti sett Suðurlandsbrautina og deiliskipulagstillöguna sérstaklega á dagskrá fyrir kosningar. Þegar smáatriði tillögunnar hafi birst hafi gagnrýni á útfærsluna orðið háværari.

„Þegar smáatriðin fara að birtast, þá svona, já, bíddu, er þetta í alvörunni málið?“

Hann segir verkefnið nú bíða þess að nýr meirihluti skýri betur hvaða breytingar hann vilji gera. Að hans mati sé lausnin sem liggur fyrir þó enn sú besta fyrir götuna.

„Þetta er virkilega góð lausn sem er á borðinu en það má vissulega gera aðlaganir á henni þannig að við séum öll sátt hérna á svæðinu.“