Verðum áfram miklir eftirbátar Norðurlandanna í þróunarsamvinnu

Sviðsstjóri hjá Rauða krossi Íslands segir von á stórauknum fjölda svokallaðra umhverfisflóttamanna á næstu árum. Brýnt sé að efnuð ríki leggi sitt af mörkum í þróunarsamvinnu, en Íslendingar ná aðeins helmingi af markmiðum Sameinuðu þjóðanna samkvæmt nýrri fjármálaáætlun

Íslendingar veita í dag um 0,26% af vergum þjóðartekjum í þróunaraðstoð. Í fimm ára fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar er hins vegar stefnt á að auka hlutfallið í 0,35% árið 2022. Þetta kemst þó hvergi nærri markmiðum Sameinuðu þjóðanna, um að aflögufær ríki veiti 0,7% vergra þjóðartekna í málefnið. Í síðustu þróunarsamvinnuáætlun Íslendinga frá 2013 var stefnt að því að ná þessu markmiði árið 2019, en ljóst er að svo verður ekki. 

„Við bindum svo sannarlega vonir við að ríkisstjórnir Íslands haldi áfram að auka við þessi framlög, enda hefur neyðin aldrei verið meiri en nú,“ segir Atli Viðar Thorstensen, sviðsstjóri hjálpar- og mannúðarsviðs hjá Rauða krossinum.

Náum rétt yfir meðaltal OECD

Með breytingunni ná Íslendingar rétt yfir meðtaltal OECD ríkjanna eins og það var 2016. Þá voru Íslendingar nærri miðju, en þó langaftastir Norðurlandaþjóða í framlögum.

„Ísland er eyja, en ekki eyland. Við þekkjum það sjálf að hafa staðið í þeim sporum að þurfa að þiggja aðstoð hingað," segir Atli og vísar þar til Marshall aðstoðarinnar svokölluðu. Hann bendir á að búist sé við að á næstu áratugum gætu orðið til allt að 180 milljónir flóttamanna af nýrri tegund, ef svo má segja.

„Þá eru þetta svokallaðir umhverfisflóttamenn, þ.e.a.s. flóttafólk sem flýt sitt heimasvæði vegna þeirra loftslagsbreytinga sem eru að eiga sér stað og munu að öllu óbreyttu ágerast,“ segir Atli.

Því megi segja að umhverfisvernd og þróunaraðstoð tvinnist í auknum mæli saman. Íslensk stjórnvöld hafa stefnt að því að uppfylla kröfur Kyoto bókunarinnar gegn loftslagsbreytingum fyrir 2020 og Parísarsáttmálans um loftslagsmál fyrir 2030. En má ætla að það takist?

„Hvað varðar skuldbindingar okkar til 2020 hefur Umhverfisstofnun sagt mjög ólíklegt að við náum þeim. Það er mjög erfitt að grípa til skyndiaðgerða núna til að bjarga því," segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfisráðherra.

Guðmundur bendir hins vegar á að samkvæmt nýrri fjármálaáætlun til fimm ára verði um 7 milljörðum varið aukalega í málaflokkinn og er því vongóður um langtímamarkmiðin.

„Við stefnum ótvírætt að því að ná okkar markmiðum fyrir 2030.“