Vill að rektor víki úr Háskólaráði

Einar Steingrímsson, prófessor við University of Strathclyde í Glasgow, einn þeirra sem býður sig fram í komandi rektorskjöri við Háskóla Íslands, er ósáttur við hvernig staðið er að málum. Og hann gerir þá kröfu að Kristín Ingólfsdóttir rektor, víki úr háskólaráði, þegar það fjallar um kjörið. Einar hefur boðað gagngerar breytingar á starfi Háskólans, komist hann að og hefur gert grein fyrir því hvernig hann vill taka til í því sem snýr að kennslu og rannsóknum við skólann.

„Rektor á að víkja í háskólaráði, tel ég, þegar fjallað er um mál sem tengjast rektorskjörinu af því að einn umsækjenda, Jón Atli Benediktsson, er aðstoðarrektor, valinn á sínum tíma af rektor, fyrir sex árum, og einn nánasti samstarfsmaður hennar til margra ára,“ segir Einar og vísar í lög sem fjalla um vanhæfi starfsmanna eða nefndarmanna til meðferðar máls. „Ef að öðru leyti eru fyrir hendi þær aðstæður sem eru fallnar til þess að draga óhlutdrægni hans í efa með réttu,“ segir þar og Einar bendir á að Jón Atli hafi væntanlega verið valinn af rektor og hefur hann verið einn nánasti samstarfsmaður Kristínar í mörg ár.

„Það hlýtur að vera afar mikilvægt fyrir háskólaráð, sem æðstu stjórn skólans, að tryggja að rétt sé staðið að rektorskjörinu, svo ekki skapist efasemdir um réttmæti þeirra ákvarðana sem teknar verða, og til að forðast í lengstu lög að eftir rektorskjörið verði úrskurðað að ekki hafi verið farið að góðum stjórnsýsluháttum.“

Einar hefur sent erindi til Háskólaráðs Háskóla Íslands þar sem hann segist ósáttur við svör sem honum hafa borist frá rektor við spurningum hans og málaleitan, svörin hafi borist seint og illa. Einari finnst einkennilega að þessu kjöri staðið, auglýsingar um starfið eru til dæmis einungis á íslensku, eins og ekki sé gert ráð fyrir því að erlendir fræðimenn eigi möguleika á að sækja um starfið. Það samræmist illa markmiðum um að vilja HÍ í fremstu röð á heimsvísu. Og einnig sýnist honum einungis fjallað um rektorskjörið innan veggja Háskólans, eins og það sé aðeins ætlað þeim hópi sem þar er fyrir á fleti. „Ég tel augljóst að háskólaráði beri skylda til að tryggja jafnræði meðal umsækjenda, og einnig að það hljóti að bera ábyrgð á því að umsækjendur séu kynntir fyrir þeim sem munu kjósa rektor.“ 

Einar gagnrýnir það einnig að hann sendi fyrir tveimur vikum erindi til Kristínar, sem stílað var á Háskólaráðið allt þar sem þessi sjónarmið og önnur eru útlistuð, en rektor lét undir höfuð leggjast að áframsenda það. Einar vill fá svör frá ráðinu. „Ég geng út frá því að ráðið vilji leggja sig fram um að kynna hæfa umsækjendur vandlega fyrir þeim sem munu kjósa í þetta mikilvægasta starf skólans, enda ber varla að líta rektorskjörið svipuðum augum og prófkjör innan stjórnmálaflokks,“ segir Einar og fer fram á svör við eftirfarandi spurningum:

1.  Hyggst háskólaráð standa fyrir kynningum á umsækjendum um starf rektors?  Ef svo er, hvernig verður þeim háttað?

2.  Mun ráðið beita sér fyrir að reynt verði að tímasetja þá viðburði sem skipulagðir verða  af aðilum innan skólans og félögum utan hans þannig að ég gæti komist á sem flesta þeirra, án þess að þurfa að koma oft til landsins (sem er ekki auðvelt þar sem ég er talsvert í kennslu á þessum tíma)?

3.  Mun ráðið greiða kostnað af ferðum mínum til landsins í þessum tilgangi?

Skammur tími er til stefnu, nýr rektor verður kjörinn um miðjan apríl, og í lok júní lætur Kristín Ingólfsdóttir af störfum. Ráðherra skipar rektor samkvæmt tilnefningu háskólaráðs og að undangengnum kosningum í Háskólanum. Umsóknarfrestur rennur út í byrjun mars en þeir sem hafa meldað sig til þátttöku í kjörinu eru auk Einars þau Guðrún Nordal, forstöðumaður Árnastofnunar og Jón Atli Benediktsson, prófessor við verkfræði og náttúruvísindasvið.