Börn leigjenda búa við verri kjör

Börn sem búa við verri kjör búa fleiri hjá foreldrum sem leigja húsnæði en þeim sem greiða húsnæðislán. Þetta kom fram í Hagtíðindum Hagstofu Íslands sem birt voru í gær.

Jóhann Már Sigurbjörnsson, stjórnarformaður Samtaka leigjenda á Íslandi eða Leigjendasamtakanna, segist hafa áhyggjur af þessu ástandi, þetta sé hópur sem fái litla sem enga aðstoð og að staðreyndin sé sú að brotið sé á lagalegum rétti þessara barna.

Foreldrar 28 prósent þeirra barna sem búa í leiguhúsnæði voru undir lágtekjumörkum árið 2013 og tæplega 21 prósent þeirra bjó við skort á efnislegum gæðum. Á sama tíma bjuggu 7,5 prósent barna á heimilum með húsnæðislán undir lágtekjumörkum og fimm prósent bjuggu við skort á efnislegum gæðum.

„Við erum búin að leita álits umboðsmanns barna varðandi þetta,“ segir Jóhann. Hann segir að umboðsmaður hafi ekki tekið skýra afstöðu en lýst yfir áhyggjum sínum. Þegar álits var leitað lágu þessar formlegu tölur þó ekki fyrir en Leigjendasamtökin tóku saman staðreyndir sem byggðu á tölum frá ASÍ og fleiri samtökum. Tölurnar leiddu í ljós að um ellefu þúsund börn búa við húsnæðisvanda.

Jóhann er hræddur um að staðan sé jafnvel verri en kemur fram í tölum Hagstofunnar þar sem upplýsingar um leigumarkaðinn byggja á þinglýstum samningum. „Neytendasamtökin gerðu rannsókn þar sem fram kom að það væri að meðaltali 20-30 prósenta munur á markaðsverðinu og verðinu sem Þjóðskrá gefur upp.“

Jóhann vill ráðast í rannsókn á högum þessara barna í samstarfi við grunnskólana í landinu og hyggjast Leigjendasamtökin biðja um styrki til þessa á komandi vikum. „Þetta er rosalegur fjöldi barna. Þetta er í raun tvíþættur vandi. Annars vegar þessi hópur sem er undir fátæktarmörkum og hins vegar að langtímaleiga er á bilinu eitt til þrjú ár í mesta lagi.“ Hann bendir á að þetta merki að börnin flytji oft ásamt fjölskyldum sínum. „Ýmsar rannsóknir hafa sýnt að tíðir flutningar barna á grunnskólaaldri skila sér í skertri námsgetu auk þess sem börn í slíkum aðstæðum standa samfélagslega verr að vígi heldur en hin börnin.“

Jóhann hefur fundað með borgarstjóra og beðið um fleiri úrræði fyrir leigjendur á höfuðborgarsvæðinu en hann segir lítið um úrbætur í farveginum. Þetta sé áhugavert í ljósi tíðinda gærdagsins um skuldaniðurfellinguna sem skilar sér einvörðungu til þeirra sem þegar eiga húsnæði.