Það sem við vitum um byssurnar frá norska hernum

Landhelgisgæslan hafði milligöngu um afhendingu á 150 MP5 hríðskotarifflum frá norska hernum til ríkislögreglustjóra. Formenn stærstu stjórnarandstöðuflokkanna gagnrýna harðlega að svo mikið magn vopna hafi verið afhent lögreglunni án sérstaks samþykkis ráðherra eða umræðu í þinginu.

Mikil umræða hefur skapast um afhendingu norska hersins á 150 MP5 hríðskotabyssum til ríkislögreglustjóra.

Þetta er það sem við vitum um málið:

1. Um er að ræða 150 MP5 hríðskotabyssur.

2. Byssurnar voru gjöf frá norska hernum.

3. Norska lögreglan vildi byssurnar og fékk ekki.

4. Landhelgisgæslan hafði milligöngu um afhendingu skotvopnanna.

5. Engin umræða fór fram á Alþingi um byssurnar og engum reglum var breytt eftir afhendingu þeirra.

6. Engin opinberlega birt reglugerð er til um umgengni lögreglunnar við þessar byssur. Til eru reglur frá 1999 sem ríkislögreglustjóri hefur stuðst við en þær hafa ekki verið birtar.

7. Það er mat lögreglustjóra í hvert og eitt sinn hvort beita eigi skotvopnum sem eru í læstum hólfum í lögreglubílum.

Útgáfan sem íslenska lögreglan fékk frá Norðmönnum notar 9mm skot en það er sama stærð og notuð er í skammbyssur lögreglunnar. Þær eru af gerðinni Glock 17 og eru til staðar á lögreglustöðvum víða um landið nú þegar.

Það hefur sætt nokkurri gagnrýni að svo mikið magn skotvopna af þessari gerð hafi verið afhent ríkislögreglustjóra án nokkurrar umræðu á vettvangi löggjafans. Sérstaklega í ljósi þess að hörð pólitísk umræða skapaðist á Alþingi fyrir nokkrum árum hvort almennir lögreglumenn ættu að bera rafbyssur sem verða að telja lítilfjörleg tæki í samanburði.

Árni Páll Árnason formaður Samfylkingarinar segir það með ólíkindum að þessi skotvopn frá norska hernum hafi verið afhent án þess að settar hafi verið sérstakar reglur um vopnin og án þess að málið hafi verið rætt í þinginu.

Ekki einkamál lögreglunnar

„Það er ekki eðlilegt að einstakir yfirmenn í lögreglunni taki ákvörðun um hversu aðgengileg skotvopn eru fyrir almenna lögreglumenn vegna þess að sú ákvörðun hefur áhrif á mjög margt. Eins og öryggi þessara lögreglumanna, og við hverju búast afbrotamenn ef abrotamenn ganga að því sem vísu að það séu skotvopn í lögreglubílum, hvaða áhrif mun það hafa á atferli afbrotamanna? Og hvernig munu þeir hegða sér þegar lögreglubíll kemur aðvífandi, og svo framvegis?,“ segir Árni Páll. 

„Lögreglan treystir sér alltaf og finnst hún sjálf vera traustsins verð, en það er Alþingi að setja réttan ramma í kringum það. Það er héðan sem hið lýðræðislega umboð kemur og það er hér þar sem þarf að afmarka hversu langt ríkið má ganga í nokkrum sköpuðum hlut. Þetta er á okkar ábyrgð, ekki lögreglunnar, í sjálfu sér þegar allt kemur til alls,“ segir Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata. 

Þetta er varla einkamál lögreglunnar, endurnýjun á hríðskotabyssum? „Nei, það er stóra málið. Við þingmenn og almenningur lesum um þessa stefnubreytingu, að lögreglan hafi fengið að gjöf hundruð hríðskotabyssa og ætlunin sé að vera með þær í lokuðum geymslum hjá almennum lögreglumönnum. Þetta er stefnubreyting sem þarf að ræða og það er umhugsunarefni að ef þessi frétt hefði ekki birst í gær þá hefði þingið og almenningur í landinu ekki verið upplýst um þetta,“ segir Katrín Jakobsdóttir formaður Vinstri grænna. 

Hvorki Sigmundur Davíð Gunnlaugsson dómsmálaráðherra né Hanna Birna Kristjánsdóttir fyrrverandi ráðherra dómsmála urðu við ósk fréttastofu um viðtal í dag vegna málsins.