Börn á gráu svæði fá ekki nægan stuðning

Börn sem ekki eru með greiningu á geðrænum vankvæðum en eiga við félagslegan eða námstengdan vanda að stríða í grunnskóla fá ekki við stuðning við hæfi í skólum sínum.

Þetta eru helstu niðurstöður rannsóknar sem Erla Dögg Kristjánsdóttir, nemi í félagsráðgjöf, gerði með viðtölum við foreldra barna á svokölluðu gráu svæði.

„Börn á gráu svæði hafa ekki uppfyllt greiningarviðmið, eru á biðlista eftir greiningu eða fara hreinlega ekki í greiningu. Þau þurfa aftur á móti aukinn stuðning í skóla vegna vandamála sem þau glíma við, til dæmis meira næði, meiri tíma með kennara, félagslegan stuðning og meiri námshjálp.“

Erla segir að heilt yfir hafi börnin sem tóku þátt í rannsókninni ekki fengið það einstaklingsmiðaða nám sem skóli án aðgreiningar gengur út á, en það er sú hugmyndafræði sem er ríkjandi í grunnskólum landsins. 

„Flestir viðmælendur voru sammála um að þetta snérist um fjármagn. Það var sagt við einn viðmælanda að því barnið væri ekki með greiningu væri ekki til fjármagn til að veita því viðbótarstuðning. Foreldrarnir voru þó sammála um að hugmyndafræðin um skóla án aðgreiningar væri falleg en að framkvæmdin væri ekki í samræmi við fræðin. Þeir voru ekki ósáttir við kennarann sem slíkan heldur uppbyggingu skólakerfisins.“ 

Margir foreldranna voru búnir að finna leiðir til að aðstoða börnin sín heimafyrir með óhefðbundnum leiðum, svo sem verklegum æfingum eða á sjónrænan hátt. 

„Þessar aðferðir skiluðu sér ekki í skólana þrátt fyrir að ­foreldrarnir hafi ítrekað rætt við kennara og stjórnendur og reynt að fá það í gegn. Í skólunum virðist vera ákveðinn kassi og ef barnið passar ekki inn í kassann eru kennarar ráðalausir. Kennsluhættir virðast vera niðurnjörvaðir og haldið í gamlar hefðir í stað þess að virkja börnin þar sem þeirra styrkleikar liggja.“ 

Erla segir mikilvægt fyrir framtíð barnanna að grunnurinn sé góður. „Grunnskólinn er fyrsta stigs þjónusta og það skiptir öllu máli að þjónustan sé góð. Rannsóknir hafa sýnt að brottfall úr námi megi rekja til vöntunar á stuðningi í grunn­skólum þar sem börnin koma ekki nægilega undirbúin úr skólanum fyrir næsta námsstig.“