Fréttaskýring: Hvernig var starfi háttað á nýafstöðnu þingi?

Fjöldi laga var samþykktur á síðustu starfsdögum þings fyrir sumarfrí. Ber þar hæst minna kvótafrumvarpið, bandorm um ríkisfjármál og lög um þingsköp. Eftirlitshlutverk gegn framkvæmdarvaldi aukið.

Alþingismenn slógu ekki slöku við á síðustu dögum þings frekar en venjulega. Frá 7. til 11. júní komu fram 27 þingmál sem urðu að nýjum lögum. Þar kennir ýmissa grasa, bæði stór mál og smærri fengu þinglega meðferð og eru nú þjóðinni lög. Nokkuð vel af sér vikið ef haft er í huga að á yfirstandandi þingi voru samþykkt 104 lög og var fyrsta þingskjalið lagt fram 7. október 2010.

Meðal þeirra mála sem urðu að lögum á síðustu metrunum má nefna kvótafrumvarpið hið minna. Það kveður á um aukinn kvóta til strandveiða, færslu veiðiheimilda í pott og hækkun veiðileyfisgjalds. Breytingarnar urðu þó ekki eins róttækar og ríkisstjórnin hafði stefnt að. Þegar til þess er litið að stóra frumvarpið um fiskveiðistjórnun var sett í nefnd fram á haustið má segja að ríkisstjórnin hafi verið gerð afturreka með róttækar breytingartillögur og þurft að sættast á málamiðlun.

Merkilegar breytingarÁsta Ragnheiður Jóhannesdóttir, forseti Alþingis, segir mikil tímamót hafa orðið á starfsháttum Alþingis þegar lög um breytingar á þingsköpum voru samþykkt. Þau muni hafa mikil áhrif á þingstörfin til hins betra. „Lögin styrkja eftirlitshlutverk Alþingis og bæta alla lagasetningu," segir Ásta Ragnheiður.

Samkvæmt lögunum fækkar nefndum þingsins umtalsvert og skilyrt er að enginn þingmaður eigi sæti í fleiri en tveimur fastanefndum. Ásta Ragnheiður segir að lögin muni auka eftirlitshlutverk þingsins með framkvæmdarvaldinu og styrkja minnihluta á þingi.

Full samstaða var um breytingarnar og er Ásta Ragnheiður sérstaklega ánægð með það, enda sé mjög mikilvægt að sátt sé um breytingar á þingsköpum. Unnið hefur verið að þeim undanfarin tvö ár.

Af öðrum lögum nefnir Ásta sérstaklega lög um rannsóknarnefndir, en slíka lagsaetningu hafi algjörlega vantað hér á landinu.

Mörg þingmannafrumvörpÁsta Ragnheiður segir að hún hafi unnið að því frá því að hún varð þingforseti að bæta starfshætti þingsins. Hún hafi verið mjög iðin við að reka á eftir framkvæmdarvaldinu og hvetja ráðherra til að koma fyrr með mál inn á Alþingi.

„Ég vonast til að það verði minna um að mál komi seint fram. Inn í þingsköpin sé verið að setja ákvæði sem geri ráðherrum það erfiðara fyrir, mál þurfi að liggja frammi í að minnsta kosti fimm daga áður en þau verða tekin fyrir og aukinn meirihluta þurfi til að það sé gerlegt.

„Það hefur viljað brenna við að mál hafa komið of seint inn og gagnrýni á það er réttmæt. Ég hef hvatt ráðherra til að koma fyrr inn með málin, enda eru þau oft tilbúin og hafa kannski ekki fengist afgreidd á síðasta þingi."

Ásta segir það eiga við um þó nokkur mál núna sem geti farið á dagskrá strax í september, en þing kemur saman að nýju 2. september. „Á þriðja tug stjórnarfrumvarpa eru nánast tilbúin, allavega komin úr nefnd og ættu að geta farið strax á dagskrá. Síðan eru mál í nefndum sem þarf að leggjast yfir," segir Ásta, en nefndirnar hefja vinnu sína strax í ágúst.

Óvenju mörg þingmannafrumvörp urðu að lögum núna, eða 25. Það er mikil breyting frá því sem var fyrir nokkrum árum þegar aðeins eitt eða tvö frumvörp þingmanna urðu að lögum. Þá voru 43 þingmannatillögur samþykktar, sem er einnig óvenju mikill fjöldi.