Banksy borgaði rússneska listamenn úr fangelsi

Dularfulli listamaðurinn Banksy borgaði tryggingafé fyrir tvo rússneska listamenn sem voru handteknir af lögreglunni í Moskvu fyrir list sína. Listamennirnir Leonid Nikolayev og Oleg Vorotnikov tilheyra listahópnum Voina, sem þýðir stríð.

Listamennirnir rússnesku hafa verið afar umdeildir og gagnrýnt hverskyns yfirvöld harðlega með list sinni. Meðal annars máluðu þeir risastórt typpi á höfuðstöðvar rússnesku öryggislögreglunnar, FSA, sem áður hét KGB.

Annar listamannanna stöðvaði svo umferð á einhverri fjölförnustu umferðagötu Moskvu þegar hann gekk á miðjum veginum með bláa fötu á höfðinu til þess að gagnrýna misnotkun ráðamanna og ríkra einstaklinga á bláa forgangsljósinu.

Þá tók steininn úr, þegar þeir veltu lögreglubíl. Lögreglan fékk nóg. Listamennirnir lýsa því þegar þeir voru á leiðinni heim til sín ásamt kærustu annars þeirra og tveggja ára syni, fyrir jól þegar hópur manna virtist elta þau. Þeir sögðu að mennirnir hafi virst vera venjulegir óþokkar, ef svo má að orði komast. En mennirnir réðust á konuna, ýttu harkalega við barninu og lömdu listamennina nokkuð illa. Svo handtóku þeir listamennina sem voru úrskurðaðir í gæsluvarðhald í kjölfarið.

Mennirnir þurftu að dúsa í þrjá mánuði í fangelsi, sem þeir lýsa sem helvíti á jörðu, áður en dómari samþykkti greiðslu breska götulistamannsins Banksy, en hann þurfti að reiða fram 13 þúsund pund, eða tvær milljónir króna, fyrir listamennina.

Málinu er hinsvegar langt því frá að vera lokið af hálfu yfirvalda sem vilja skikka listamennina í geðmat. Lögmaður listamannanna segir matið eingöngu framkvæmt til þess að geta lokað þá inni til frambúðar. Hann segir aðferðir lögreglunnar og dómskerfisins í Rússlandi í raun þær sömu og kommúnistar stunduðu á árum áður.

Rússnesk yfirvöld lentu svo í klemmu þegar listaverk hópsins, það er að segja typpið á höfuðstöðvum FSA, var tilnefnt til virtust listamannaverðlaunanna í Rússlandi. Athygli vakti að aðeins viku síðar hvarf tilnefningin á dularfullan hátt, og hafa engar útskýringar fengist á því.

Listamennirnir láta sér fátt um finnast og segjast ekki leita eftir viðurkenningu listaheimsins. Þeir vilja vekja fólk upp til umhugsunar.