Jón undrast aðgerðir Bandaríkjamanna

Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, lýsir yfir undrun sinni á ákvörðun bandaríska viðskiptaráðuneytisins að mæla með því að gripið verði til gerða gagnvart Íslandi vegna hvalveiða hér við land. Hvalveiðarnar séu byggðar á traustum vísindalegum grunni.

Um er að ræða tillögu samkvæmt svonefndu Pelly-ákvæði (e. Pelly Amendment Certification). Í bréfu viðskiptaráðuneytisins til Barack Obama, Bandaríkjaforseta, er mælt með því að gripið verði til tiltekinna diplómatískra aðgerða gagnvart Íslandi. Obama hefur 60 daga frest til að meta stöðuna og tilkynna Bandaríkjaþingi um hvort og þá til hvaða aðgerða hann grípi.

Sjálfbærar veiðar

Í tilkynningu frá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu segir að hvalveiðar Íslendinga séu byggðar á traustum vísindalegum grunni og hafið sé yfir allan vafa að þær séu sjálfbærar.

„Til marks um það er að árlegur kvóti Íslands af hrefnu er 216 dýr úr um 70.000 dýra stofni og árlegur kvóti af langreyði er 154 dýr úr um 20.000 dýra stofni. Veiðarnar eru enn fremur fyllilega löglegar og viðskipti með hvalaafurðir eru í samræmi við alþjóðlegar samningsskuldbindingar Íslands. Til grundvallar hvalveiðum hér við land liggur ályktun Alþingis frá 10. mars 1999 en þar var lýst yfir skýrum stuðningi við hvalveiðar í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar," segir í tilkynningunni.

Stofninn er í góðu ástandi

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið segir að bandarísk stjórnvöld hafi einkum gagnrýnt langreyðarveiðar Íslendinga með vísan til þess að tegundin sé í útrýmingarhættu. „Þessi fullyrðing fær ekki staðist enda byggist hún ekki á vísindalegum grundvelli. Stofn langreyðar á Norður-Atlantshafi er í mjög góðu ástandi og er alfarið ótengdur stofni sömu tegundar í Suðurhöfum sem er í bágu ásigkomulagi."

Áður ekki gripið til viðskiptaþvingana

Þá segir ráðuneytið bandarísk stjórnvöld ekki vera sjálfum sér samkvæm þegar þau gagnrýna langreyðarveiðar Íslendinga annars vegar en óska eftir stuðningi Íslands og annarra aðildarríkja Alþjóðahvalveiðiráðsins við kvóta sinn af norðhval við Alaska hins vegar. Tekið er fram að Ísland hafi stutt umræddar hvalveiðar Bandaríkjanna enda séu þær sjálfbærar. Hins vegar liggi fyrir að veiðar Íslendinga á langreyði séu ekki síður sjálfbærar en veiðar Bandaríkjamanna á norðhval.

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið segir að þess beri að geta að bandarísk stjórnvöld hafi reglulega útnefnt Japan og Noreg samkvæmt Pelly-ákvæðinu, Japan vegna hvalveiða í vísindaskyni en Noreg bæði vegna vísindaveiða og atvinnuveiða. Ísland hefur einu sinni áður verið útnefnt samkvæmt ákvæðinu, árið 2004 vegna upptöku vísindaveiða á hrefnu. Ekki hefur verið gripið til neinna viðskiptaþvingana í þessum tilvikum.