Dvalarleyfi fyrir fórnarlömb mansals

Ragna Árnadóttir, dóms- og mannréttindaráðherra, hefur lagt til kynningar tvö frumvörp um breytingar á útlendingalögum. Lagastofnun Háskóla Íslands hefur að beiðni Rögnu samið frumvarp til breytinga á lögum um útlendinga sem miðar að því að auka vernd þeirra sem leita hælis hér á landi. Í öðru frumvarpi er mælt fyrir um tvo nýja flokka dvalarleyfa í samræmi við aðgerðaráætlun um mansal. Ráðgert er að frumvörpin verði lögð fyrir ríkisstjórn og þingflokka í endanlegum búningi innan þriggja vikna, að fram kemur í tilkynningu frá dóms- og mannréttindaráðneytinu.

Lagt er til að tveimur nýjum ákvæðum um dvalarleyfi verði bætt við lög um útlendinga til hagsbóta fyrir fórnarlömb mansals. Annars vegar er um að ræða um tímabundið dvalarleyfi í sex mánuði sem Útlendingastofnun skal veita einstaklingi sé fyrir hendi grunur um að viðkomandi sé fórnarlamb mansals, segir í tilkynningunni. Hins vegar er um að ræða ákvæði um að heimilt sé að veita fórnarlambi mansals endurnýjanlegt dvalarleyfi til eins árs vegna persónulegra aðstæðna þess og/eða vegna samvinnu við yfirvöld í tengslum við rannsókn eða við meðferð sakamáls.

Frumvarp um bætta réttarstöðu hælisleitenda er samið í kjölfar úttektar nefndar um meðferð hælisumsókna, sem skilaði skýrslu til dómsmálaráðherra í júlí á síðasta ári. Byggist frumvarpið á tillögum nefndarinnar, og tekur mið af þróun löggjafar í Evrópu. Eru helstu nýmælin aukin vernd þeirra sem ekki eru flóttamenn samkvæmt skilgreiningu alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951 þannig að þeir fái nýja réttarstöðu í samræmi við alþjóðlegar mannréttindareglur, skýrari reglur um veitingu dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða og skýrari reglur um meðferð hælisumsókna og réttarstöðu hælisleitenda.