Telja að ráðherra hafi kippt fótunum undan rækjufyrirtækjum

Starfsmenn Byggðastofnunar eru þeirrar skoðunar að landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra hafi kippti fótunum undan rekstrargrundvelli nokkurra viðskiptavina stofnunarinnar þegar hann gerði veiðar á úthafsrækju frjálsar. Þessi ákvörðun gæti þýtt að Byggðastofnun þurfi að afskrifa 1,3 milljarða króna vegna lána til fjögurra fyrirtækja.

Byggðastofnun er með átta fyrirtæki tengd rækjuútgerð og vinnslu í viðskiptum. Eins og fréttastofa hefur greint frá eru fjögur þessara fyrirtækja með lán þar sem einu tryggingarnar á bak við lánin eru veð í úthafsrækjukvóta og samtals skulda þessi fyrirtæki Byggðastofnun 1.260 milljónir króna.

Þar sem ekki hafa verið rekstrarforsendur til að veiða rækjukvóta þessara fjögurra fyrirtækja undanfarin ár vegna hás olíuverðs og lítils kvóta hefur Byggðastofnun þurft að sýna þeim þolinmæði þar sem ekki hefur þótt borga sig fyrir stofnunina að leysa til sín kvótann. Hins vegar varð sú breyting á núverandi fiskveiðiári að hagkvæmt þótti að veiða úthafsrækju aftur og stefnir í dag allt í að allur kvóti ársins auk kvóta sem geymdur var frá fiskveiðiárinu 2008/9 verði veiddur. Afurðaverð hafði hækkað og olíuverð lækkað. Ákveðin teikn voru á lofti um að rækjuúitgerðin væri að rétta úr kútnum og því voru enn verðmæti í lánveitingum Byggðastofnunar.

Samkvæmt heimildum fréttastofu var það skoðun starfsmanna Byggðastofnunar að sú yfirlýsing sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um að gefa veiðar á úthafsrækju frjálsar hafi í raun og veru verið til þess fallin að kippa fótunum undan þessum viðskiptavinum Byggðastofnunar. Í hnotskurn þá urðu útlánin til þeirra fyrirtækja sem eiga í hlut verðlaus, en voru það ekki fyrir.

Hafa þessi sjónarið verið reifuð af starfsmönnum stofnunarinnar, og þeir hafa lýst áhyggjum sínum, samkvæmt heimildum fréttastofu. Nú er svo komið, eins og fréttastofa greindi frá í gær, að Ríkisendurskoðun ætlar að fara í sérstaka úttekt á útlánum Byggðastofnunar einmitt vegna þessara sömu útlána til fyrirtækja í rækjuvinnslu, en Byggðastofnun mun hugsanlega þurfa að afskrifa á annan milljarð króna vegna þessara útlána.