Enn neitað um sæti við samningaborðið

Ísland hefur afþakkað boð um að senda áheyrnar­fulltrúa á fund strandríkja um heildarstjórnun makríl­veiða síðar í þessum mánuði. Fundar­boðendum var tilkynnt að Ísland tæki ekki þátt í slíkum fundi nema sem fullgilt strandríki.

Fyrir ári þáði Ísland boð um að senda áheyrnarfulltrúa á fund strandríkjanna um stjórnun veiða úr makrílstofninum. Þá hafði óskum um sæti sem fullgilt strandríki á fundunum verið ítrekað hafnað í áratug. Hins vegar ber ríkjunum skylda til að semja við Íslendinga um stjórn makrílveiðanna samkvæmt Hafréttarsáttmála SÞ og úthafsveiðisamningnum.

Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri LÍÚ, segir fullgilda aðild Íslands frumforsendu þess að að einhver möguleiki sé á því að ná við­unandi samningi. Hann segir eina svarið við þessari afstöðu annarra strandríkja vera það að veiða meiri makríl á næsta ári. „Það er ekkert því til fyrirstöðu að ákveða veiðiheimildir eins og gert var á þessu ári. Veiðarnar verða þó að vera skipulagðar á ábyrgan hátt og fyrirkomulagið frá því í sumar má ekki viðhafa áfram.“ Hér vísar Friðrik til þess að makríllinn var veiddur í kraftaveiði og fór mikið af honum í bræðslu. Ef vinnsla til manneldis væri aukin mætti auka útflutningsverðmæti aflans um milljarða.

Dreifing makríls við Ísland hefur verið rannsökuð ítarlega í sumar. Niðurstaðan er að makríl er að finna allt í kringum landið. Svo mikið var magnið að kvótinn, 113 þúsund tonn, veiddist upp á örfáum vikum.

Umrædd strandríki, Norðmenn, Færeyingar og Evrópusambandið, hafa tekið sér kvóta í tegundinni sem er langt umfram veiðiráðgjöf Alþjóðahafrannsóknaráðsins (ICES). Veiðiráðgjöfin fyrir 2009 er 443-578 þúsund tonn en löndin ákváðu að veiða 642 þúsund tonn. Hluti kvóta þeirra er ákveðinn einhliða. Friðrik hefur bent á þessa staðreynd.

„Strandríkin hafa gagnrýnt makrílveiðar okkar harkalega með vísan til þess að þær séu ekki lögmætar,“ segir Friðrik. „Öllum hlýtur að vera ljóst að Ísland er strandríki og veiðar í okkar lögsögu byggja á sömu rökum og réttur Norðmanna og aðildarríkja ESB til að veiða makríl í sinni lögsögu,“ segir hann. svavar@frettabladid.is