Fimmtungur borgar ekki eða í vanskilum

Tuttugu prósent húsnæðislána hjá viðskiptabönkunum þremur eru í vanskilum eða ekkert er greitt af þeim. Stjórnvöld hyggjast skoða fjárhagsvanda heimilanna vegna greiðslubyrði og skuldsetningar heildstætt. Þar verður því ekki einungis horft til húsnæðislána, heldur einnig bílalána.

Nefnd á vegum þriggja ráðuneyta hefur fjallað um skuldavanda heimilanna síðan í byrjun ágúst, með sérstöku tilliti til þess hvernig þau úrræði sem boðið hefur verið upp á hafa reynst. Gert er ráð fyrir að þessi nefnd komi með tillögur og úrræði á næstunni.

Í vinnu nefndarinnar mun mönnum orðið ljóst að óháð því hvaða aðferðafræði verði beitt, sé óumflýjanlegt að líta bílalán sömu augum og húsnæðislán. Annars sé jafnræðis ekki gætt. Ekki er rætt um flata niðurfellingu skulda, enda hefur það komið skýrt fram að hið opinbera hafi ekki bolmagn til slíkrar aðgerðar. Því er líklegra að bönkunum og lánafyrirtækjum verði falið að útfæra leiðirnar á sínum forsendum og forsendum skuldara.

Samkvæmt úttekt Seðlabanka Íslands, sem gerð var fyrir viðskiptaráðuneytið og birt í byrjun júlí, eru 40.414 manns með bílalán í erlendri mynt að öllu leyti eða að hluta. Heildarupphæð lánanna er 115 milljarðar króna.

Gengisbundin skuldabréf til heimila voru 315 milljarðar í lok september, þar af 107 milljarðar skilgreindir sem erlend húsnæðislán, samkvæmt svari félagsmálaráðherra á Alþingi í febrúar.

„Þetta er mikið forgangsmál og mikil áhersla lögð á að bregðast við skuldavanda heimilanna, bæði íbúða- og bílalánum," segir Gylfi Magnússon viðskiptaráðherra. „Það þarf kannski að grípa til róttækari aðgerða sem gætu falið í sér niðurfellingu skulda, hvort sem það er gert með formlegri greiðsluaðlögun eða hvort viðkomandi stofnanir setja upp áætlun sem gengur upp fyrir viðskiptavini þeirra," segir Gylfi. - shá / vsp