Ráðherra efast um eldflaugar í A-Evrópu

Á fundi utanríkisráðherra Nató í Brussel í byrjun mánaðarins var samþykkt ályktun þar sem eldflaugavarnir voru sagðar hluti varnarvígbúnaðar bandalagsins. Viðurkennt er að „fyrirhugaðar gagneldflaugastöðvar Bandaríkjanna í Evrópu eru mikilvægt framlag til verndar bandalagsríkjunum“. Kannaðir séu leiðir til að „tengja getu þess kerfis við núverandi eldflaugavarnarkerfi Nató til að tryggja að það verði samþættur hluti þeirra kerfa sem í framtíðinni munu tryggja varnir Nató í heild“.

Ekki náðist í utanríkisráðherra, Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur, vegna málsins, þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir. Kristrún Heimisdóttir, aðstoðarmaður ráðherra, segir hins vegar að Ísland sé í hópi þeirra ríkja sem hafi lýst yfir efasemdum um málið.

„Utanríkisráðherra hefur ekki stutt þetta mál og Ísland var í hópi þeirra ríkja sem lögðu áherslu á að þessir samningar fengu ekki stóran sess í yfirlýsingunni frá Brussel, en rétt er að halda til haga að utanríkisráðherra sótti þann fund ekki.“ Ingibjörg Sólrún sat þó fundinn í Búkarest í vor þar sem sams konar yfirlýsing var samþykkt og fulltrúi Íslands skrifaði undir yfirlýsinguna í Brussel.

„Við höfum skipað okkur í lið með Norðmönnum, Þjóðverjum og fleiri þjóðum sem hafa lýst yfir efasemdum um þessi mál,“ segir Kristrún. Hún segir aðferðafræðina sem að baki eldflaugavörnunum býr ekki treysta sameiginlegt öryggi í Evrópu og víðar. „Utanríkisráðherra hefur aldrei skipað sér í flokk þeirra sem vilja magna, í orðum eða verki, kaldastríðsnálgun gagnvart Rússlandi.“

Þrír þingmenn Vinstri grænna hafa lagt fram tillögu til þingsályktunar um að Alþingi feli ríkisstjórninni að „leggjast eindregið gegn áformum Bandaríkjanna og eftir atvikum NATO um að koma upp eldflaugavarnarkerfi í Austur-Evrópu.

Í tillögunni segir að uppsetning slíks eldflaugavarnarkerfis stuðli ekki að friðsamri sambúð þjóða. „Þvert á móti eru eldflaugavarnir líklegar til að stuðla að frekari vígbúnaði almennt, en einkum þó í þeim löndum sem þær beinast sérstaklega gegn, samanber vígbúnaðarkapphlaupið á seinni hluta 20. aldarinnar.“