Óljóst hvernig varnirnar verða

Fjölmenn bandarísk sendinefnd gat ekki útskýrt í dag hvernig vörnum Íslands verður háttað eftir að herinn fer héðan. Þó er fullyrt að staðið verði að fullu við varnarsamninginn frá árinu nítján hundruð fimmtíu og eitt. Utanríkisráðherra segir að samstarf vegna björgunarþyrlna hafi verið rætt á þessum fyrsta formlega samningafundi þjóðanna eftir að Bandaríkjamenn ákváðu að flytja herlið og búnað frá Keflavík.

Tuttugu og sex manns voru í sendinefnd Bandaríkjanna, flestir þeirra borðum skrýddir. Fyrir fundinn sögðu menn ekkert heldur gengu til fundarins við hina níu manna íslensku nefnd, þannig að við fundarborðið var tvöföld röð Bandraríkjameginn. Fundarmenn héldu sig innan ráðuneytisins allan tímann og snæddu hádegisverði í ráðuneytinu.

Mark A. Pekala varaaðstoðarutanríkisráðherra Bandaríkjanna segir að eflaust hefði ný varnaráætlun mátt liggja fyrir áður en tilkynnt var að herinn færi. Hann segir að verið sé að vinna að slíkri áætlun og hún miðist við að verja Ísland fyrir þeim hættum sem steðjað gætu að landi og þjóð í dag.

Geir Haarde utanríkisráðherra segir að fundurinn í dag hafi verið á almennum nótum og að Bandaríkjamenn hafi fullyrt að varnir Íslands yrðu tryggðar og hann vonast til að á næstunni liggi fyrir áætlanir sem samrýmist óskum Íslendinga.

En auk varnanna er annað atriði sem skiptir Íslendinga miklu máli, en það eru björgunarþyrlurnar sem staðsettar hafa verið á Keflavíkurflugvelli. Utanríkisráðherra segir að á fundinum hafi verið rætt samstarf varðandi þyrlur, kaup, leigu eða annað, en ekki er ljóst hvernig það verður.

Ekki liggur fyrir á þessari stundu hvenær þoturnar fara frá Íslandi, en miðað við það sem sagt hefur verið, verður það fyrir lok septembermánaðar. Geir segist á vissan hátt sáttari nú, en eftir símtal sem hann átti fyrir skömmu við Nicholas Burns aðstoðarutanríkisráðherra Bandaríkjanna. Utanríkisráðherra segir Íslendinga ekki hafa þá sérfræðiþekkingu eða annað til að útbúa varnarætlun, en Íslendingar muni leggja til það sem þeir telji að skipti máli.