Starfsendurhæfing í ólestri

Of litlu fjármagni er veitt til starfsendurhæfingar hér á landi. Ónógt framboð, skortur á fjölbreytni og ófullnægjandi eftirfylgni eru þröskuldar í vegi hennar. Jafnframt skortur á samræmingu úrræða og heildaryfirsýn. Þessar niðurstöður er að finna í óbirtri skýrslu starfshóps um starfsendurhæfingu á Íslandi. Jón Kristjánsson heilbrigðisráðherra skipaði hópinn, er kynnti sér skipulag og framboð úrræða til starfsendurhæfingar og endurmenntunar hér á landi og einnig á hinum Norðurlöndunum. Hann hefur nú skilað skýrslu sinni. Í henni segir enn fremur að erfitt sé að ná til fólks nógu snemma eða á fyrstu mánuðunum í ferli óvinnufærni. Lág framfærsla og flókið framfærslukerfi ýti einstaklingnum óeðlilega snemma til að sækja um örorkubætur án þess að starfsendurhæfing hafi verið reynd. Takmarkað framboð úrræða sé fyrir hendi utan höfuðborgarsvæðisins. Endurhæfingarlífeyrir Tryggingastofnunar sé í mörgum tilvikum of skammvinnur og reglur atvinnuleysistryggingasjóðs um missi bótaréttar séu of stífar. Starfshópurinn bendir á að beinn fjárhagslegur sparnaður fyrir þjóðfélagið við að forða örorku hjá einum einstaklingi nemi um 30 milljónum króna. Endurskipuleggja þurfi starfshæfingu og auka framboð og sveigjanleika til að bregðast við breyttum þörfum á vinnumarkaði. Komið verði á fót miðstöð starfsendurhæfingar. Við það skapist vettvangur til að vinna frekar að málefnum starfsendurhæfingar, þvert á ríkjandi fyrirkomulag. Áætlaður kostnaður við hana er 40 milljónir króna, en hópurinn bendir á atriði sem hafa í för með sér beinan og óbeinan sparnað með tilkomu hennar. Rætt verði við hagsmunaaðila um aðild þeirra að skipulagningu og fjármögnun sameiginlegs endurhæfingakerfis með einni miðstöð til að meta þörf einstaklinga á starfsendurhæfingu og vísa þeim á úrræði. Þá telur starfshópurinn meðal annars þörf á endurskoðun lagaákvæða um endurhæfingarlífeyri og þörf á breytingu læknisvottorða þannig að þau endurspegli tímanlega þörf á starfsendurhæfingu. "Efla þarf sértækar greiðslur til atvinnulausra," segir í skýrslunni," til að hvetja þá til náms og starfsendurhæfingar og inn á vinnumarkaðinn að nýju."